Dziedzictwo › Katalog › Osieki

Cmentarz · powiat słupski

Osieki — cmentarz ewangelicki

niem. Wusseken

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Wusseken
Miejscowość
Osieki, gm. Kępice
Dawny powiat
Kreis Schlawe i. Pom., Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern (Amtsbezirk Adlig Suckow, Standesamt Wusseken)
Powiat dziś
słupski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Bartin (Barcino) — Osieki jako wieś filialna, bez własnego kościoła
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
dawny cmentarz ewangelicki (relikt)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

W Osiekach były dwa cmentarze ewangelickie: wiejski i rodowy von Kleistów, położony na południe od zabudowań.

Cmentarz wiejski leży na północny wschód od miejscowości. Według monografii K. Mazurkiewicz-Palacz z 2013 roku, ilustrowanej fotografiami z 2010 roku, zachował pierwotne ogrodzenie z ciosów kamiennych na całym obwodzie oraz fragmenty ceglanych słupków bramy; droga, która doń prowadziła, zatarła się wśród łąk i pól. Stoi na nim kamień z inskrypcją ku czci pochowanych tu dawnych mieszkańców, a z nagrobków przetrwał fragment żeliwnego krzyża na kamiennym postumencie.

Osieki, po niemiecku Wusseken, po kaszubsku Òséki, były dawną wsią ewangelicką w powiecie sławieńskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, około 18 kilometrów na południowy wschód od Sławna; dziś leżą w powiecie słupskim. Majątek dzierżyli von Massowowie od 1285 do 1808 roku, a od 1822 rodzina von Kleist, z fideikomisem ustanowionym w 1863 roku. Mieszkańców było 404 w 1864 roku, 356 w 1910 i 205 w 1939.

Wieś nie miała własnego kościoła i należała jako filia do parafii ewangelickiej w Barcinie (Kirchspiel Bartin), w okręgu sławieńskim.

W latach 1944–1945 w pałacu urządzono obóz dla uchodźców. 10 marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona; zastrzelono wtedy ostatniego właściciela, Roberta von Kleista, wraz z synem, a ludność niemiecką później wysiedlono. Dziewiętnastowieczny pałac popadł w ruinę i został rozebrany po 1989 roku.

Źródła: K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Osieki, s. 107–108; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie).

Położenie: 54,2741° N, 16,9275° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1767 Varzin (SLUB 10005593), wydanie 1934 (hrsg. 1890, bericht. 1934) (znak cmentarza))

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0844
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.