Dziedzictwo › Katalog › Płaszewko
Cmentarz · powiat słupski
Płaszewko — cmentarz ewangelicki
niem. Plassow
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Plassow
- Miejscowość
- Płaszewko, gm. Słupsk
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem

Cmentarz wiejski w Płaszewku założono w znacznej odległości od zabudowań — według inwentaryzacji gminy Słupsk na północny zachód od osady, według monografii dawnych cmentarzy powiatu słupskiego na północny wschód. Dziś leży na obszarze leśnym, a do dawnego wejścia prowadzi wciąż czytelna aleja starodrzewu. Zachowało się tu wiele nagrobków i ich fragmentów o zróżnicowanych formach: stele, krzyże żeliwne i kamienne, żeliwne ogrodzenia. Część z nich niedawno wyremontowano, spinając metalowymi klamrami, ale zostały ponownie zniszczone. Na nagrobkach powtarzają się nazwiska dawnych mieszkańców: Klaufsmannów, Schmidtów, Rahnów i Ziemerów. Z zachowanych nagrobków najstarszy — żeliwny krzyż Berty Ziemer — nosi rok 1858. Portal cmentarzy powiatu słupskiego umieszcza cmentarz około 600 metrów na północny zachód od wsi i ocenia jego powierzchnię na mniej więcej 2500 metrów kwadratowych.
Płaszewko — po niemiecku Plassow — leży w gminie Słupsk, w dawnym powiecie słupskim rejencji koszalińskiej. Do 1937 roku wieś nosiła nazwę Deutsch Plassow. Miejscowość pojawia się w źródłach w 1440 roku jako własność Lorenza von Puttkamera i pozostała w rękach tego rodu do 1739 roku, gdy kapitan Christian Ulrich von Puttkamer scedował majątek na zięcia, Heinricha von Belowa. W 1742 roku sprzedano ją Siegmundowi Haisnky’emu, a po bankructwie majątku przeszła do von Zastrowów; w 1789 roku wróciła do Puttkamerów, a od 1861 roku należała kolejno do von Bassewitzów i von der Goltzów. Ostatnim przedwojennym właścicielem majątku był Barnim Hüttner.
Kościoła parafialnego wieś nie miała; w 1630 roku Jürgen von Boehn założył tu kaplicę, podległą kościołowi świętego Piotra w Słupsku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał w gminie wiejskiej Deutsch Plassow 80 ewangelików i ani jednego katolika.
W 1939 roku wieś liczyła 295 mieszkańców; ludność była ewangelicka i należała do parafii świętego Piotra w Słupsku. Gmina Plassow obejmowała wtedy także Kusowo.
Karta cmentarza z 30 listopada 1995 roku ocenia jego stan słowami: „nagrobki zniszczone lub usunięte, drzewostan w 50%”. Zachowało się wtedy 18 nagrobków wolno stojących i około 30 mogił, a dawne ogrodzenie z drugiej połowy XIX wieku przetrwało w postaci fundamentów muru o długości 240 metrów. W starodrzewie rosły dęby, lipy i klony, przy granicy ciągnął się szpaler świerkowy, a najstarszy czytelny nagrobek nosił datę 1884.
Źródła: „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”); Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 188; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Plassow, s. 773–775; „Płaszewko — Plassow”, cmentarze.slupsk.pl (odczyt z 11 października 2026 roku); karta cmentarza w Płaszewku, oprac. H. Gręcki, 1995 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, Kreis Stolp, s. 168–169, poz. 20).
Pinezka wskazuje obiekt. (współrzędne podane przez portal cmentarzy powiatu słupskiego (N 54.432411° E 17.063254°); około 130 metrów od miejsca, w którym znak „Khf.” stawia arkusz 1568 Stolp mapy 1:25 000 z 1902 roku)
Źródła
- „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”)
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Plassow, s. 773–775
- pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, Kreis Stolp, s. 168–169, poz. 20)
- Karta cmentarza w Płaszewku, oprac. H. Gręcki, 1995 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl)
- „Płaszewko — Plassow”, cmentarze.slupsk.pl (odczyt z 11 października 2026 roku)
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-1130
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie
- Pewność ustaleń
- średnia