Dziedzictwo › Katalog › Płonica
Cmentarz · powiat człuchowski
Płonica — cmentarz ewangelicki
niem. Platendienst
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Platendienst
- Miejscowość
- Płonica, gm. Człuchów
- Dawny powiat
- Kreis Konitz (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- człuchowski
- Po 1945
- cmentarz zlikwidowany
- Dziś
- nieczynny cmentarz poewangelicki

Płonica nosiła po niemiecku nazwę Platendienst, a w taryfie z 1717 roku zapisano ją jako Platendynk. Cmentarz figuruje w gminnej ewidencji zabytków pod pozycją 104 jako ewangelicki, bez datowania i bez opisu stanu zachowania.
W 1356 roku wielki mistrz Winrich von Kniprode nadał braciom Henningowi i Pawłowi oraz ich spadkobiercom 16 włók „na polu zum Platendienst” na prawie chełmińskim. W zamian bracia mieli pełnić jedną służbę w lekkiej zbroi. W 1648 roku podatek z tutejszych dóbr płacił Wolszlegier, a w XVIII wieku należały one do Grabowskich; te wiadomości podaje hasło Słownika geograficznego w tomie VIII.
W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej wymieniał Platendienst w części o powiecie chojnickim (Kreis Konitz) i notował tu 65 mieszkańców: 36 katolików i 29 ewangelików. Według tego podręcznika ewangelicy należeli do parafii w Chojnicach, a katolicy do parafii w Człuchowie. W tym samym podręczniku zapisano, że dzieci należały do okręgu szkolnego Damnitz.
Wykaz gmin z 1 grudnia 1885 roku wymienia Płonicę w powiecie chojnickim w dwóch osobnych wierszach. Gmina wiejska, na stronie 154 pod pozycją 60, liczyła 26 mieszkańców w trzech domach, w tym 16 katolików i 10 ewangelików. Obwód dworski, na stronie 156 pod pozycją 109, liczył 53 mieszkańców w sześciu domach, w tym 50 ewangelików i trzech katolików.
Oba wiersze podają zgodnie parafię ewangelicką w Starym Gronowie, po niemiecku Grunau, i katolicką w Człuchowie. W sąsiednim powiecie człuchowskim leżały obie te parafie, co wykaz zaznacza gwiazdką przy nazwie okręgu parafialnego.
Karta cmentarza z 30 września 1992 roku ocenia jego stan słowami: „nagrobki usunięte, brak drzewostanu”. Założony w połowie XIX wieku cmentarz o powierzchni 30 arów leżał w północnej części wsi, niedaleko skrzyżowania dróg, wśród zabudowań, ogrodu i nieużytku. Jego granice znaczył wtedy dwu- i trzyrzędowy żywopłot ze śliwy ałyczy, a wnętrze, o czytelnym regularnym układzie, porastała murawa.
Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Stare Gronowo (Grunau) i podaje tu 30 ewangelików w obszarze dworskim.
Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Konitz; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, hasło „Platendynk”; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Zabytki — Urząd Gminy w Człuchowie; karta cmentarza w Płonicy, 1992 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl); E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 46–47; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 53.
Pinezka wskazuje obiekt. (ewidencja NID (zabytek.pl), punkt obiektu cmentarz-ewangelicki-693548)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Zabytki — Urząd Gminy w Człuchowie
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, hasło „Platendynk"
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 53
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0505
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie
- Pewność ustaleń
- wysoka