Dziedzictwo › Katalog › Poborowo

Cmentarz · powiat bytowski

Poborowo — cmentarz ewangelicki

niem. Poberow

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Poberow
Miejscowość
Poborowo, gm. Trzebielino
Dawny powiat
Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
bytowski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Zettin (Cetyń) — Poberow jako miejscowość filialna; kościół parafialny w Zettinie
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
Cmentarz poewangelicki (nieczynny)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz ewangelicki w Poborowie, w gminie Trzebielino, założono przy leśnej drodze do Łubna (Lubben). Figuruje w ewidencji zabytków jako cmentarz historyczny, bez datowania.

Poborowo, po niemiecku Poberow, po kaszubsku Pòbòròwò, było wsią ze szlacheckim majątkiem rodu von Puttkamer, w posiadaniu tego rodu od 1380 do 1945 roku. Przed wojną należało do powiatu miasteckiego (Kreis Rummelsburg in Pommern) w rejencji koszalińskiej. Własnego kościoła ani kaplicy we wsi nie postawiono: Poborowo należało do parafii w Cetyniu (Zettin), gdzie stała i stoi do dziś świątynia parafialna. Ernst Müller wymienia je w składzie tej parafii. Katolicy podlegali parafii w Miastku.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął wieś w dwóch rubrykach, bo dzieliła się na gminę wiejską i obwód dworski: w gminie wiejskiej (strona 162, pozycja 28) naliczono 98 ewangelików, w obwodzie dworskim (strona 166, pozycja 96) 362; katolików nie zapisano.

W marcu 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona, bez większych zniszczeń; przeszła do Polski jako Poborowo. Z końcem wojny parafia ewangelicka w Cetyniu przestała istnieć.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Poborowo miało nauczyciela, a kościół w Cetyniu należał do synodu słupskiego.

Karta cmentarza z 2 maja 2007 roku opisuje go słowami: „Granice nieczytelne — pozostałości kamiennego ogrodzenia i kaplicy lub grobowca”. Cmentarz leżał wtedy około 900 metrów na południowy wschód od wsi, w lesie sosnowym przy granicy z polami uprawnymi. W tym czasie zachowało się na nim pięć wolno stojących nagrobków z XX wieku i sześć dębów. Najstarszy czytelny nagrobek pochodził z 1938 roku i należał do Friedricha Laskego.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 799; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Rummelsburg, s. 162–163, pozycja 28, i s. 166–167, pozycja 96; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 80; ewidencja zabytków, gmina Trzebielino, pozycja 41; karta cmentarza w Poborowie, oprac. M. Palacz, 2007 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl).

Położenie: 54,1988° N, 17,1782° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (ewidencja NID (zabytek.pl), punkt obiektu cmentarz-ewangelicki-693653)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Kummelsburg
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Rummelsburg
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 799
  5. E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0803
Stan weryfikacji
do dalszego sprawdzenia w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.