Dziedzictwo › Katalog › Poddąbie

Cmentarz · powiat słupski

Poddąbie — cmentarz ewangelicki

niem. Neu Strand

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Neu Strand
Miejscowość
Poddąbie, gm. Ustka
Dawny powiat
Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
Cmentarz poewangelicki (relikt)

Cmentarz w Poddąbiu założono na północ od ówczesnej zabudowy wsi, na planie prostokąta, z wejściem od strony północno-zachodniej, od drogi biegnącej skrajem lasu. Jego teren podkreślono niewielkim wałem kamienno-ziemnym i granicznymi nasadzeniami świerkowymi, z których zachowały się te od południa; według monografii wymiary cmentarza wskazują, że mógł być jednokwaterowy. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku leżały na nim dwie przemieszczone ramy mogił.

Cmentarz znajduje się dziś wśród terenów rekreacyjnych, przy pasie nadmorskiej zieleni; w 2008 roku ustawiono na nim obelisk upamiętniający pogrzebanych mieszkańców Poddąbia.

Poddąbie, przed 1945 rokiem Neu Strand, to niewielka osada nad Bałtykiem na Wybrzeżu Słowińskim. Przed wojną należała do powiatu słupskiego w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Spis z 2 grudnia 1895 roku wymienia Neu Strand wśród osad obwodu dworskiego Klein Machmin (Machowinko): stało tu wtedy siedem domów mieszkalnych, a mieszkało 78 osób. W tym samym wykazie osobno zapisano osadę Poddamp, którą niemiecka monografia powiatu wymienia obok Neu Strand jako inną część Klein Machmin. Dębina (Schönwalde) i Objazda (Wobesde), sąsiednie wsie, należały do parafii ewangelickiej w Rowach (Rowe) w okręgu Słupsk-Stare Miasto.

Według tej monografii (K.-H. Pagel, 1989, s. 1027) kościół w Objeździe był już w 1590 roku filią Rowów; opis Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku (s. 1017) wymienia go jako filię Rowów. Rybacy z Neu Strand dowozili świeże ryby do Objazdy, skąd z kolei zaopatrywano nadmorskie wsie w mięso, pieczywo, owoce i warzywa. Własnego kościoła Poddąbie nie miało; Klein Machmin, a z nim Neu Strand, należało do parafii w Podolu Wielkim (Weitenhagen) w okręgu kościelnym Słupsk-Miasto (Stolp-Stadt).

Po 1945 roku ludność niemiecką wysiedlono, a osadę zasiedlili polscy osadnicy.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — Gmina Ustka; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 232; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (wyd. 1898), s. 180, powiat słupski, obwody dworskie, wykaz osad przy poz. 229; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasła Klein Machmin (s. 613–618) i Wobesde (s. 1025–1030); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1017.

Położenie: 54,6236° N, 16,9863° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — Gmina Ustka
  3. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 232
  4. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895
  5. K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 1027
  6. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1017

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0762
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.