Podkomorzyce — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Podkomorzycach, z XIX wieku, o powierzchni około dziesięciu arów, leży mniej więcej trzysta metrów na zachód od zabudowań. Otacza go ziemny wał i kamienne ogrodzenie. Dziś jest zdewastowany i częściowo zaorany; zachowały się kamienne obramowania grobów i cokoły po żeliwnych krzyżach. Ocalał też fragment porcelanowej tabliczki nagrobnej, z którego można odczytać tylko tyle: „Hier ruhet in… Mathilde Bertha Fried… geb. 15.Feb.188…” — „Tu spoczywa w… Matylda Berta Fried… urodzona 15 lutego 188…”. Teren zarasta dziś samosiew klonu i buka, barwinek oraz bluszcz.

W 1784 roku Podkomorzyce, nazywane przez Brüggemanna dobrem wolnym od podatku („steuerfreyes Gut”), liczyły osiem dymów; do dóbr należał folwark Brzezinke nad jeziorem łupawskim.

Podkomorzyce nosiły do końca lat trzydziestych XX wieku nazwę Niemietzke — według monografii Karla-Heinza Pagla do 1937 roku — a potem, do 1945 roku, Puttkamerhof, od nazwiska rodu von Puttkamer, który władał tutejszym majątkiem od schyłku XVII wieku do 1945 roku. Wieś leżała w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; do powiatu bytowskiego weszła po wojnie. Słownik geograficzny notuje ją pod polską nazwą Niemieckie i opisuje jako dobra rycerskie o powierzchni 716 hektarów, z gorzelnią parową i młynem wodnym o czterech gankach. W ich skład wchodziły 382 hektary roli ornej i ogrodów, 31 łąk, 20 pastwisk, 282 lasu i hektar wody, a czysty dochód z gruntu wynosił 2321 marek. Pocztę i okręg urzędu stanu cywilnego miała wieś w oddalonej o cztery kilometry Czarnej Dąbrówce. Z koleją wieś łączyło Potęgowo, odległe o czternaście kilometrów.

Miejscowi ewangelicy tworzyli część parafii w Nożynie (Groß Nossin), która od 1871 roku podlegała okręgowi kościelnemu bytowskiemu; katolików spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku kierował do parafii w Lęborku. Własnego kościoła ani kaplicy tu nie było — był tylko cmentarz. Spis ten notuje Niemietzke wyłącznie w dziale obwodów dworskich: 92 mieszkańców, z tego 91 ewangelików i jednego katolika. Według Pagla wszyscy mieszkańcy byli ewangelikami także w ostatnich latach przed wojną; w 1939 roku osada liczyła 113 osób.

Źródła: dokumentacja terenowa cmentarza (inskrypcja odczytana z zachowanego fragmentu tabliczki); Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. VII, hasło Niemieckie; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, hasło Groß-Nossin, s. 72–75; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, powiat Stolp, s. 182–183, pozycja 267; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Puttkamerhof (Niemietzke), s. 789–791; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 987–988.