Dziedzictwo › Katalog › Przyjaźń
Kościół · powiat kartuski
Przyjaźń — dawny kościół ewangelicki (Rheinfeld)
niem. Rheinfeld
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Rheinfeld
- Czas budowy
- 1610
- Miejscowość
- Przyjaźń, gm. Żukowo
- Dawny powiat
- Kreis Karthaus
- Po 1945
- przejęty przez katolików
- Dziś
- kościół rzymskokatolicki pw. św. Jana Ewangelisty
Przyjaźń (niem. Rheinfeld), Kreis Karthaus w rej. gdańskiej (Prusy Zach.). Średniowieczny gotycki kościół (XIII/XIV w.) od ok. 1560 r., gdy wieś otrzymała ewangelickiego kaznodzieję, pozostawał w rękach ewangelików aż do 1945 r. — rzadki przypadek ewangelickiego kościoła parafialnego w silnie katolickiej, kaszubskiej okolicy kartuzów. Odbudowany w 1611 r. (cechy gotycko-renesansowe), z dzwonami z 1600 r.; na ambonie herby patronów, m.in. Nathaniela Bartscha von Demuth (1611).
Siedziba parafii ewangelickiej (Kirchspiel Rheinfeld) w Superintendenturze Karthaus (Ewangelicki Kościół Unii), obejmującej także ewangelików z Mirchau (Mirachowo); w 1937 r. liczyła 338 wiernych. Meyers (ok. 1905) notuje 506 mieszkańców i 1 ewangelicki kościół parafialny. Po 1945 r. ludność niemiecka została wysiedlona, świątynię przejęli katolicy (parafia św. Jana Ewangelisty, dek. Żukowo, archidiec. gdańska). Zachował się dawny cmentarz ewangelicki.
Duchowni ewangeliccy
Wzmianki oznaczone [?] pochodzą z pojedynczego źródła i wymagają potwierdzenia.
- Johannes Hellwig (Helbig) — ok. 1610
- Elias Herlitz — ok. 1635
- Bienewalt — do ok. 1681
- Georgius Linck — 1681–1700
- Adam Buschius — 1700–1728
- Johann Christian Wothilenus — 1728–1741
- Gottlob Christlieb Wothilenus — 1741–1781
- Peter Zwonkowski — 1781–1793
Źródła
- Meyers Gazetteer — Rheinfeld 1) Kr. Karthaus Westpr.
- Przyjaźń (województwo pomorskie) — Wikipedia PL
- Przyjaźń — Wikipedia DE (Rheinfeld, historia ewangelicka)
- ARMARIA — Przyjaźń (Rheinfeld): ambona, herby patronów, historia kościoła
- Chronik der evangelischen Kirche zu Rheinfeld, Kreis Karthaus — Pomorska Biblioteka Cyfrowa
- Onlineprojekt Gefallenendenkmäler — Rheinfeld (Przyjaźń), Kreis Karthaus
- Parafia św. Jana Ewangelisty Przyjaźń (stan katolicki dziś)