Przytocko — cmentarz ewangelicki

W Przytocku cmentarz założono poza zabudowaniami, po zachodniej stronie wsi; dziś leży w jej centrum. Z jego przestrzennej kompozycji nie zachowało się nic, kaplica uległa dewastacji, a pomniki usunięto. Teren należy dziś do rzymskokatolickiej parafii w Biesowicach. Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 wymienia go wśród cmentarzy wojewódzkiej ewidencji zabytków jako ewangelicki, założony pod koniec XIX wieku.

Przytocko, po niemiecku Pritzig, leżało do 1945 roku w powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Wieś wzmiankowano w 1473 roku. Tutejszy kościół był parafialny, a w średniowieczu jego filią był kościół w Świerznie (Groß Schwirsen). W 1576 roku Świerzno stało się siedzibą samodzielnej parafii. Parafia przytocka obejmowała między innymi Rzechcino Duże i Małe, Płocko oraz Misdow B; w 1907 roku wchodziła w skład synodu miasteckiego w konsystorzu ewangelickim prowincji Pomorze.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku filią kościoła w Przytocku, po niemiecku Pritzig, był kościół w sąsiednim Plötzig, w synodzie sławieńskim. Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii 1260 dusz i gminę kościelną w Plötzig, oddaloną o 3 kilometry. Pastorem był superintendent Kurt Müller; poprawki do tego spisu podają, że przeszedł w stan spoczynku.

Według Jana Wilda w połowie lat pięćdziesiątych działała w Przytocku parafia ewangelicka licząca czterystu pięćdziesięciu wiernych („Informator Parafialny” nr 5 (246)/2023, s. 13). Marthę Klann i Wilhelma Radseka (Ratzka) z Przytocka wymienia on wśród świeckich lektorów z powiatu miasteckiego, którzy odprawiali nabożeństwa także w Objezierzu (nr 3 (268)/2025, s. 13). W 1965 roku kościół był nieużytkowany i należał do Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Kawczu. 18 marca tego roku wpisano go do rejestru zabytków jako przykład ryglowej budowli sakralnej z XVIII wieku. W źródłach nie znaleziono daty zamknięcia kościoła; część wyposażenia — siedemnastowieczna płaskorzeźba „Ostatnia Wieczerza” i mosiężny świecznik z XVII wieku — trafiła do kościoła w Ciecholubiu. W latach 1971–1976 wyposażenie to przekazano z Ciecholubia do Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku.

W obecnych wykazach zabytków rejestrowych z Przytocka figuruje park, bez kościoła.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 799; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gmina Kępice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Pommern”, rocznik 1907; J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. III: „Die Kreise Schivelbein, Dramburg, Neustettin, Bublitz und Rummelsburg”, Stettin 1934, s. 117–118 (hasła Pritzig i Groß-Schwirsen); Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Przytocko, s. 110; Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie: Ciecholub, Warcino”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 5 (246)/2023, s. 13; tenże, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie: Kwakowo i Objezierze”, nr 3 (268)/2025, s. 13; Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 (uchwała nr XXX/325/2021 z 23 grudnia 2021 roku); „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie” 1965, nr 6, poz. 38; Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30.06.2026, s. 95; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 143 i 247.