Puck — cmentarz świętego Jerzego przy ulicy Wejherowskiej (dziś rzymskokatolicki)

Puck, po niemiecku Putzig, to miasto i gmina miejska w powiecie puckim.

Karta cmentarza z maja 1986 roku (opracowanie: D. Rekowska) podaje nazwę cmentarza „Św. Jerzego” i datuje jego założenie na XVIII wiek. Według karty cmentarz leży na płaskim terenie w centrum miasta, przy skrzyżowaniu ulic Armii Polskiej i Wejherowskiej; od północy i zachodu graniczy z zabudowaniami miejskimi, od południa z ulicą Wejherowską, a od wschodu z ulicą Armii Polskiej. Jako dawne plany karta wskazuje plany miasta z 1810 roku i plan sieci drożnej z 1897 roku. Powierzchnię karta podaje jako 0,36 hektara, najstarszy istniejący nagrobek datuje na 1867 rok, a przynależność wyznaniową określa jako obecnie „katolicki”, dawniej „katolicki, ewangelicki”. Wśród elementów cmentarza karta wylicza nagrobki wolnostojące: 13 z drugiej połowy XIX wieku, 25 z pierwszej połowy XX wieku (do 1945 roku) i 15 z drugiej połowy XX wieku.

Układ karta opisuje tak: „Założony na planie czworoboku ze ściętym płd.-wsch. narożnikiem. Od południa i wschodu otoczony ogrodzeniem z siatki na podmurówce. Dwie bramy od płd.-wsch. i płn. Podzielony na dwie kwatery przez aleję płn.-płd.”.

Stan cmentarza w chwili sporządzenia karty: „Kształt działki zachowany”; drzewostan przetrwał według karty w środkowej części cmentarza oraz przy północnej i południowej granicy działki, w środkowej części zachowała się część nagrobków z drugiej połowy XIX wieku, a na całym terenie kilkadziesiąt nagrobków „sprzed wojny światowej”. Jako zagrożenie karta podaje, że cmentarz jest użytkowany, i zaleca zadbać o zachowanie starych nagrobków; w zakresie prac porządkowych zapisuje: „Usunąć chwasty i śmieci”. W rubryce „(Nie) czynny ew. podstawa zamknięcia” karta zapisuje: „czynny”. Szkic dołączony do karty nosi tytuł „PUCK cmentarz katolicki”. W krajowej ewidencji zabytków (zabytek.pl) obiekt figuruje jako „cmentarz wyznaniowy, ob. rzymskokatolicki”, cmentarz rzymskokatolicki, datowany na XVIII wiek.

Program Opieki nad Zabytkami Gminy Miasta Puck na lata 2024–2027 wymienia go wśród historycznych cmentarzy ewangelickich miasta jako cmentarz świętego Jerzego, obecnie rzymskokatolicki, przy ulicach Wejherowskiej i Gdańskiej. Program nazywa go cmentarzem ewangelickiej parafii świętego Jerzego, datuje na drugą połowę XVIII wieku i podaje, że odnotowano go na planie Heuera z 1810 roku, a dalej pisze: „Po 1945 r. przekształcony na rzymskokatolicki.

Zachował plan prostokąta ze ściętym narożnikiem pd.-wsch. oraz alejka na osi wyznaczająca dwie kwatery. W latach 80.XX w. istniały jeszcze mogiły z 2. połowy XIX w., obecnie zachowana jedynie zieleń wysoka w linii granic”. We wstępie do wykazu cmentarzy program zalicza dawny ewangelicki cmentarz świętego Jerzego, obecnie rzymskokatolicki, do cmentarzy nadal czynnych.

🟡 Źródła różnią się w określeniu dawnej przynależności wyznaniowej cmentarza. Karta cmentarza z 1986 roku podaje dawną przynależność „katolicki, ewangelicki”, a program opieki nad zabytkami z 2024 roku nazywa go cmentarzem ewangelickiej parafii świętego Jerzego, przekształconym po 1945 roku na rzymskokatolicki. Stan bieżący źródła opisują zgodnie: karta jako obecną przynależność podaje „katolicki”, a krajowa ewidencja zabytków klasyfikuje obiekt jako cmentarz rzymskokatolicki.

Źródła: karta cmentarza w Pucku, oprac. D. Rekowska, maj 1986, nr 15516 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl, obiekt 694764); Program Opieki nad Zabytkami Gminy Miasta Puck na lata 2024–2027, przyjęty uchwałą nr VI/6/2024 Rady Miasta Puck z 29 sierpnia 2024 roku, Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego 2024, poz. 3912, s. 55, 57.