Dziedzictwo › Katalog › Pustowo

Cmentarz · powiat słupski

Pustowo — cmentarz ewangelicki

niem. Püstow

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Püstow
Miejscowość
Pustowo, gm. Kępice
Dawny powiat
Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz w Pustowie leży około 820 metrów na północ od centrum wsi, po zachodniej stronie drogi głównej. W tym miejscu cmentarz zajmuje blisko 3500 metrów kwadratowych. Założono go na planie wydłużonego rombu, ułożonego najdłuższym bokiem wzdłuż drogi, i na całym obwodzie otoczono wałem ziemno-kamiennym. W przeszłości stało tu kilkadziesiąt żeliwnych krzyży na kamiennych postumentach; z większości zostały fragmenty kamiennych ram i samych postumentów, a cały obszar wypełniają samosiejki drzew i krzewów. Ocalały mimo to cztery krzyże żeliwne, 54 granitowe cokoły i nagrobki w formie pnia. Najstarsze czytelne inskrypcje pochodzą z 1908 roku — upamiętniają Caroline Marschke i Franza Darsowa.

Cmentarz jest dziś nieczynny i zarośnięty; rosną na nim śnieżyczki.

Pustowo, do 1945 roku Püstow, było wsią w powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Wzmiankowano je w 1494 roku jako lenno rodu von Lettow, później przeszło w ręce von Zitzewitzów. Własnego kościoła ewangelickiego we wsi nie było. Rodziny niemieckie mieszkały tu do 1957 roku.

Przynależność parafialną źródła podają różnie: według spisu z 1895 roku wieś należała do parafii ewangelickiej w Osowie (po niemiecku Wussow), a Biesowice — Beßwitz — były okręgiem administracyjnym i siedzibą urzędu stanu cywilnego; serwis cmentarzy powiatu słupskiego przypisuje wieś do parafii w Biesowicach.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Pustowo, po niemiecku Püstow, było przypisane do kościoła parafialnego (macierzystego) w Osowie (Wussow) w synodzie sławieńskim — kamiennego, wraz z wieżą.

Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 ujmuje cmentarz w wykazie wojewódzkiej ewidencji zabytków jako ewangelicki, założony na przełomie XIX i XX wieku.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 814; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl) — Pustowo; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 111; Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 (uchwała nr XXX/325/2021 z 23 grudnia 2021 roku).

Położenie: 54,1753° N, 16,8075° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Pustowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 814
  5. Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025, uchwała nr XXX/325/2021 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 23 grudnia 2021 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2022, poz. 201, s. 39–40

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0573
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.