Dziedzictwo › Katalog › Pustowo
Cmentarz · powiat słupski
Pustowo — cmentarz ewangelicki
niem. Püstow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Püstow
- Miejscowość
- Pustowo, gm. Kępice
- Dawny powiat
- Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- nieczynny cmentarz poewangelicki

Cmentarz w Pustowie leży około 820 metrów na północ od centrum wsi, po zachodniej stronie drogi głównej. W tym miejscu cmentarz zajmuje blisko 3500 metrów kwadratowych. Założono go na planie wydłużonego rombu, ułożonego najdłuższym bokiem wzdłuż drogi, i na całym obwodzie otoczono wałem ziemno-kamiennym. W przeszłości stało tu kilkadziesiąt żeliwnych krzyży na kamiennych postumentach; z większości zostały fragmenty kamiennych ram i samych postumentów, a cały obszar wypełniają samosiejki drzew i krzewów. Ocalały mimo to cztery krzyże żeliwne, 54 granitowe cokoły i nagrobki w formie pnia. Najstarsze czytelne inskrypcje pochodzą z 1908 roku — upamiętniają Caroline Marschke i Franza Darsowa.
Cmentarz jest dziś nieczynny i zarośnięty; rosną na nim śnieżyczki.
Pustowo, do 1945 roku Püstow, było wsią w powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Wzmiankowano je w 1494 roku jako lenno rodu von Lettow, później przeszło w ręce von Zitzewitzów. Własnego kościoła ewangelickiego we wsi nie było. Rodziny niemieckie mieszkały tu do 1957 roku.
Przynależność parafialną źródła podają różnie: według spisu z 1895 roku wieś należała do parafii ewangelickiej w Osowie (po niemiecku Wussow), a Biesowice — Beßwitz — były okręgiem administracyjnym i siedzibą urzędu stanu cywilnego; serwis cmentarzy powiatu słupskiego przypisuje wieś do parafii w Biesowicach.
Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Pustowo, po niemiecku Püstow, było przypisane do kościoła parafialnego (macierzystego) w Osowie (Wussow) w synodzie sławieńskim — kamiennego, wraz z wieżą.
Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 ujmuje cmentarz w wykazie wojewódzkiej ewidencji zabytków jako ewangelicki, założony na przełomie XIX i XX wieku.
Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 814; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl) — Pustowo; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 111; Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 (uchwała nr XXX/325/2021 z 23 grudnia 2021 roku).
⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Pustowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 814
- Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025, uchwała nr XXX/325/2021 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 23 grudnia 2021 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2022, poz. 201, s. 39–40
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0573
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka