Dziedzictwo › Katalog › Radosław

Cmentarz · powiat słupski

Radosław — cmentarz ewangelicki

niem. Hermannshöhe

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Hermannshöhe
Miejscowość
Radosław, gm. Potęgowo
Dawny powiat
Kreis Stolp (Landkreis Stolp), Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pommern
Powiat dziś
słupski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
cmentarz poewangelicki (relikt)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz w Radosławiu założono w północno-wschodniej części miejscowości, przy polnej drodze wiodącej do jednej z zagród, i rozplanowano na planie prostokąta wśród pól i łąk. Wejście główne było od strony drogi — asymetryczne, zaakcentowane dwoma niewysokimi słupkami z bloków kamiennych. Teren wyznaczono niewielkim wałem ziemnym i granicznymi nasadzeniami świerkowymi, których resztki przetrwały wzdłuż granicy południowej i zachodniej. Dawne zagospodarowanie jest nieczytelne: pomniki usunięto z miejsc pochówku i złożono między innymi w centralnej części cmentarza, a z fragmentów tablic z zachowanymi inskrypcjami uformowano przed kilku laty półkole — rodzaj lapidarium.

Radosław, do 1945 roku Hermannshöhe, to najmłodsza wieś dawnego powiatu słupskiego: powstała w latach 1912–1913 z parcelacji folwarku Hermannshöhe, należącego do majątku Górzyno (Gohren): na jego gruntach Pommersche Landgesellschaft utworzyła 28 nowych gospodarstw. W 1939 roku liczyła 139 mieszkańców, wszystkich wyznania ewangelickiego. Własnego kościoła wieś nie miała — należała do parafii ewangelickiej w Stowięcinie (Stojentin), której świątynia, wzmiankowana w 1519 roku, a w obecnym kształcie siedemnastowieczna, obsługiwała okręg siedmiu miejscowości.

Wieś zajęto 9 marca 1945 roku; po osadnictwie polskim z lat 1945–1946 ludność niemiecką wysiedlono. Dziś Radosław należy do rzymskokatolickiej parafii świętego Stanisława w Stowięcinie, w diecezji pelplińskiej.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); cmentarze.slupsk.pl — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 159; Karl-Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Hermannshöhe.

Położenie: 54,5403° N, 17,5145° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, punkt „Radosław” z jego zbioru położeń cmentarzy)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Gmina Potęgowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0856
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.