Dziedzictwo › Katalog › Reblino

Cmentarz · powiat słupski

Reblino — cmentarz ewangelicki

niem. Reblin

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Reblin
Miejscowość
Reblino, gm. Kobylnica
Dawny powiat
Landkreis Schlawe i. Pom., Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Stolp)
Powiat dziś
słupski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Symbow (Zębowo), kościół parafialny 1535–1945; dekanat Stolp-Stadt, Kościół Unijny (Altpreußische Union). Reblin był filią — bez własnego kościoła.
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Według monografii dawnych cmentarzy powiatu słupskiego w Reblinie powstał jedynie cmentarz rodowy właścicieli wsi, von Zitzewitzów, założony w XIX wieku w północnej części wsi, za torami kolejowymi, po zachodniej stronie drogi wytyczonej na osi założenia pałacowo-parkowego. Na dziewiętnastowiecznej mapie zaznaczono tu budynek, którym mogła być kaplica — ale jej śladów nie ma, tak samo jak pomników nagrobnych, które usunięto. Uwagę zwraca kamienny fragment muru ułożony wzdłuż jednej z granic cmentarza; czy było to zabezpieczenie sztucznie wywyższonego terenu, czy wygrodzenie miejsca o szczególnym przeznaczeniu, monografia nie rozstrzyga.

Reblino, po niemiecku Reblin, było dawną wsią chłopsko-majątkową, wzmiankowaną od 1500 roku jako lenno rodu von Massow. Po nim gospodarowali tu kolejno między innymi von Belowowie, von Puttkamerowie i von Gottbergowie, a od 1897 roku von Zitzewitzowie — ostatnim przed wojną był Henning von Zitzewitz. Müller wymienia Reblin wśród sześciu miejscowości parafii Symbow i notuje, że parafia należała dawniej do synodu darłowskiego, a zarządzeniem królewskiej rejencji w Koszalinie z 2 listopada 1814 roku została przyłączona do synodu Słupsk-Miasto; prawo patronatu przeszło z Zębowa na właścicieli Redęcina i Sycewic. Zębowski kościół służył ewangelikom od 1535 do 1945 roku.

W 1870 roku Reblino należało do Wernera von Gottberga, a w 1879 roku liczyło 785,51 hektara. Według księgi adresowej majątków rycerskich Pomorza z 1879 roku właścicielem majątku rycerskiego Reblino był von Gottberg, kapitan w stanie spoczynku. Werner von Gottberg, kapitan w stanie spoczynku, zmarł 8 kwietnia 1905 roku w Kritten koło Natzlaff, w 78. roku życia. Według nekrologu, ogłoszonego w berlińskiej „Deutsche Tageszeitung”, pogrzeb wyznaczono na 12 kwietnia 1905 roku: po nabożeństwie w kościele w Zębowie miał zostać pochowany w Reblinie; w którym miejscu, nekrolog nie podaje. Do 1945 roku wieś leżała w powiecie sławieńskim, w okręgu Reddentin w rejencji koszalińskiej, a do powiatu słupskiego weszła po wojnie; spis z 1895 roku wykazuje Reblino w dwóch wierszach — ze 134 i 194 ewangelikami. W obwodzie dworskim mieszkało wtedy 198 osób, w tym czterech katolików.

W spisie gminę wiejską przypisano do parafii w Zębowie (Symbow); własnego kościoła w Reblinie nie było. W 1905 i 1911 roku właścicielem był doktor praw Heinrich von Zitzewitz z Sycewic, a w 1928 roku hrabia Heinrich von Zitzewitz; majątek nazywano wtedy Alt-Reblin i liczył 812 hektarów.

Wojska sowieckie zajęły wieś 8 i 9 marca 1945 roku, a ostatnich Niemców wysiedlono w latach 1956–1957. Dziś Reblino jest sołectwem gminy Kobylnica w powiecie słupskim.

Źródła: P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 173; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gmina Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 479–480; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 129; „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Norddeutschen Bunde”, Berlin 1870, s. 450; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 162–163; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 174–175; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 311; „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 10 kwietnia 1905 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal).

Położenie: 54,4296° N, 16,9100° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (ewidencja NID (zabytek.pl), karta „cmentarz rodowy”, identyfikator 694416; ULDK: obręb Reblino, dz. 608/1; na płn. od torów)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Gmina Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim", 2013, hasło Reblino
  4. P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 173
  5. „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Norddeutschen Bunde”, Berlin 1870, s. 450
  6. P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 172–173
  7. „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 162–163
  8. „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 174–175
  9. „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 311
  10. „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 10 kwietnia 1905 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal)
  11. Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 479–480

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0583
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.