Dziedzictwo › Katalog › Redęcin
Cmentarz · powiat słupski
Redęcin — cmentarz ewangelicki przy północnej granicy parku
niem. Reddentin
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Reddentin
- Miejscowość
- Redęcin, gm. Słupsk
- Dawny powiat
- Kreis Schlawe (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- zdewastowany cmentarz przy północnej granicy parku (rodowy albo wiejski)

W Redęcinie — do 1945 roku Reddentin — są dwa cmentarze o podobnej powierzchni, rozplanowane identycznie, na planie koła; granice obu obsadzono niegdyś drzewami, które stoją do dziś. Ten w południowej części wsi to cmentarz rodowy (Erbbegräbnis) von Belowów: obok kamiennego krzyża, na którym wyryto tekst z Pisma Świętego, zachowały się pozostałości rodowego grobowca i tablica inskrypcyjna. Drugi leży przy północnej granicy założenia parkowego; w źródłach nie znaleziono, czy był cmentarzem rodowym, czy wiejskim. W obrębie drugiego cmentarza widać kilka mogił, kilka fragmentów nagrobków, pękniętą płytę z nazwiskiem von Below, rozkopane grobowce i wkopy w miejscach krypt. Oba cmentarze leżą naprzeciw dawnego pałacu — klasycystycznej budowli z około 1834 roku, wzniesionej w kręgu Schinkla. Cmentarze zdewastowali poszukiwacze skarbów: groby są rozkopane, nagrobki potłuczone.
Redęcin leży około 12 kilometrów na zachód od Słupska i dziś należy do powiatu słupskiego. Księgi adresowe majątków ziemskich z lat 1870–1928 umieszczają go w powiecie sławieńskim (Kreis Schlawe) w rejencji koszalińskiej (Köslin), w prowincji Pomorze; sądem właściwym był sąd w Słupsku. Od drugiej połowy XV wieku do 1945 roku był majątkiem rodu von Below; rodzina ta wzniosła w XIX wieku pałac oraz założyła rozległy park przypałacowy. W XIX wieku właścicielem wsi był Gustaw von Below, jeden z trzech braci, którzy założyli ruch religijny zwany belowianami.
Majątek Reddenthin z Medenick był fideikomisem rodu von Below. W 1870 roku należał do Octavia Alexisa von Below, w 1879 roku do von Below (586,15 hektara), w 1905 roku do Paula von Below, w 1911 roku do Octavia von Below, a w 1928 roku do Gerda von Below.
Własnego kościoła wieś nie miała: mieszkańcy należeli do parafii w Zębowie (Kirchspiel Symbow). Parafia obejmowała także Reblin, Birkow, Gatz i Zitzewitz. Kolatorem był właściciel dóbr Symbow, a za czasów Müllera prawo patronatu przysługiwało właścicielom Reddentin i Zitzewitz. Według Müllera pierwszego odnotowanego pastora, Joachima Silaffa, powołali Georg i Paul von Below; gdy w 1611 roku spisywano matrykułę, sprawował urząd od dwudziestu czterech lat. Zarządzeniem królewskiej rejencji w Koszalinie z 2 listopada 1814 roku parafię przeniesiono z synodu Rügenwalde do synodu Słupsk-Miasto. Aktem z 6 sierpnia 1895 roku utworzono osobną gminę kościelną Birkow, połączoną z Symbow pod jedną parafią. Starsze akta parafialne spłonęły. Ostatnim pastorem, którego zna Müller, był Johannes Friedrich Reinhold Rathke, urzędujący od 1 kwietnia 1882 roku; późniejsze przekazy wymieniają Oskara Klopscha.
Armia Czerwona wkroczyła do Redęcina 7–8 marca 1945 roku, a wysiedlanie Niemców ciągnęło się do lat 1955–1956. W sierpniu 1973 roku wojsko wysadziło pałac w powietrze; dzień (6 sierpnia) podaje „Głos Pomorza” z 11 czerwca 2020 roku. W listopadzie 2009 roku mieszkańcy ustawili przy krzyżu na rozstaju dróg głaz narzutowy z napisem: „Pamięci wszystkim byłym mieszkańcom Redęcina — tym, którzy odnaleźli spokój”.
Źródła: „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”); Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 189; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 479–481; „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Norddeutschen Bunde”, Berlin 1870, s. 450; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 172–173; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 162–163; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 174–175; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 318.
⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, Stowarzyszenie „Słupia”, Swołowo 2020
- „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Norddeutschen Bunde”, Berlin 1870, s. 450
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 172–173
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 162–163
- „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 174–175
- „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 318
- Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 479–481
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0689
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka