Dziedzictwo › Katalog › Redkowice
Cmentarz · powiat lęborski
Redkowice — cmentarz ewangelicki
niem. Rettkewitz
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Rettkewitz
- Miejscowość
- Redkowice, gm. Nowa Wieś Lęborska
- Dawny powiat
- Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- lęborski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Groß Jannewitz (dziś Janowice, gm. Nowa Wieś Lęborska) — kościół parafialny w Groß Jannewitz, po 1945 katolicki pw. św. Marii Magdaleny
- Po 1945
- teren cmentarza zabudowany
Dawny cmentarz ewangelicki w Redkowicach, w gminie Nowa Wieś Lęborska, nie istnieje. W 1989 roku odnotowano na dawnym cmentarzu żeliwny krzyż. Według ustaleń FotoExploracje Lębork nekropolię zlikwidowano całkowicie w 1992 roku: usunięto nagrobki i wycięto drzewostan, a na jej miejscu powstały współczesny cmentarz katolicki i nowy kościół. W tym samym opracowaniu autorzy zastrzegają, że likwidacja mogła przebiegać inaczej.
W 1784 roku Redkowice były siedzibą szlachecką milę na zachód-północny zachód od Lęborka. Przy dwóch folwarkach mieszkało czterech gospodarzy i dziesięciu zagrodników; była karczma, szkoła i kuźnia — razem 26 dymów — a rola była żyzna, łąk dużo, ryby łowiono w jeziorze i stawie. Wieś należała do parafii w Janowicach (Groß-Jannewitz). W 1778 roku przyznano tu 5000 talarów królewskich pieniędzy łaskawych na mleczarnię dla 30 krów, owczarnię na 300 owiec i zagospodarowanie 500 mórg błota.
Redkowice (po niemiecku Rettkewitz) były do 1945 roku wsią i majątkiem rycerskim w powiecie lęborskim (Kreis Lauenburg i. Pom.), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, z własnym urzędem stanu cywilnego i obwodem urzędowym (nr 17, utworzonym w 1874 roku). Od 1800 roku dobra należały do porucznika von Selchow i jego spadkobierców, a w 1893 roku przeszły w ręce Leopolda von der Ostena.
Kościoła ewangelickiego we wsi nie było. Ludność katolicka Redkowic należała do parafii w Lęborku. Ernst Müller wymienia Redkowice w składzie parafii janowickiej obok Janowic Małych, Rozgarza i kilku dalszych; parafia ta była niegdyś filią parafii w Garczegorzu. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku notuje w gminie wiejskiej Rettkewitz 69 ewangelików i 10 katolików, a w obwodzie dworskim 228 ewangelików i 6 katolików — obie jednostki przypisując do parafii w Janowicach, a jako siedzibę urzędu stanu cywilnego i obwodu urzędowego podając Redkowice.
Według Franza Schultza parafia janowicka miała obok kościoła dwa punkty nabożeństw w szkołach — w Redkowicach i w Chotzlow; do kościoła w Janowicach przyłączyła się też część ewangelików z Białogardy, gdy w 1644 roku odebrano im tamtejszy kościół.
Według księgi adresowej majątków rycerskich Pomorza z 1879 roku właścicielem majątku rycerskiego Redkowice, po niemiecku Rettkewitz, był Jego Ekscelencja von Selchow, minister stanu w stanie spoczynku, mieszkający w Karolinenthal. W 1879 roku majątek Rettkewitz liczył 1070,28 hektara i miał cegielnię. W 1892 roku majątek należał do spadkobierców von Selchowa, w latach 1905–1911 do Franza Fliessbacha z Jackowa (Jatzkow), a w 1928 roku do Willibalda Laubego; Niekammer zaznacza wtedy, że majątek jest w trakcie podziału, i nazywa go resztówką.
Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako miejsce kazań parafii w Janowicach, 6 kilometrów od Janowic, a dla całej parafii podaje 2682 dusze. Duchownym pomocniczym był Hans Schulz.
Zachowała się XIX-wieczna kaplica grobowa von Selchowów, zbudowana z ciosanego kamienia z domieszką cegły, na rzucie czworoboku zbliżonego do kwadratu, z murowanymi wieżyczkami w narożach. Stoi na wzgórzu, w najwyższym punkcie wsi. Po wojnie użytkowali ją katolicy — w wykazie zabytków gminy figuruje jako kaplica pod wezwaniem świętego Józefa — dziś jest nieużywana. Odkąd obok postawiono nowy kościół, przestała służyć nabożeństwom i składuje się w niej rupiecie.
Według miejscowego podania, które Drzewiecki uznaje za wiadomość niepewną, kaplice stały tu od początków wsi i spoczywają pod nimi dawni właściciele wsi oraz okolicznych majątków.
Źródła: P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 251; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; FotoExploracje Lębork — dokumentacja terenowa; „Gemeindelexikon für die Provinz Pommern”, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912; E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, Stettin 1912; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1078; „Pommersches Güter-Adressbuch”, Stettin 1892, s. 120–121; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 130–131; „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 128; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 173; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 111.
Fotografie





Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)
Źródła
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg
- M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”
- FotoExploracje Lębork — dokumentacja terenowa
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 251
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1078
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 250–251
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, Stettin 1892, s. 120–121
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 130–131
- „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 128
- „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 173
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 111
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, Stettin 1912
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0949
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie