Dziedzictwo › Katalog › Rogowo
Cmentarz · powiat elbląski
Rogowo — cmentarz ewangelicki
niem. Rogau
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Rogau
- Miejscowość
- Rogowo, gm. Pasłęk
- Dawny powiat
- Kreis Preußisch Holland (Regierungsbezirk Königsberg, Provinz Ostpreußen)
- Powiat dziś
- elbląski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem

Rogowo, po niemiecku Rogau, leży na Powiślu, w gminie Pasłęk, 11 kilometrów na północny zachód od miasta. Cmentarz ewangelicki założono w połowie XIX wieku w południowej części wsi; dojazd prowadzi aleją świerkową. Zajmuje około 20 arów. Kompozycja zieleni jest zniszczona, stan zachowania bardzo zły, a z nagrobków przetrwały nieliczne.
Wieś powstała w czasach krzyżackich jako jedna z wsi lokowanych na prawie niemieckim w północnej części dzisiejszej gminy — obok Zielonego Grądu, Aniołowa, Marianki i Starych Kus — i ma genezę wsi czynszowej. Dokument lokacyjny wystawił prawdopodobnie 17 lutego 1361 roku wielki mistrz Winrych von Kniprode, a komtur elbląski Hermann Gans odnowił lokację 10 kwietnia 1415 roku. W 1578 roku mieszkało tu siedmiu chłopów, dwóch zagrodników, pasterz i kowal.
Przed 1945 rokiem wieś leżała w powiecie Preußisch Holland, w prowincji Prusy Wschodnie, i razem z Aniołowem, Borzynowem, Bądami, Łuksztami i Stegnami należała do parafii ewangelickiej w Mariance. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego notuje w Rogowie 20 domów, 165 mieszkańców i 474 hektary gruntu; najbliższa stacja pocztowa mieściła się w Güldenboden. Liczba mieszkańców zmieniała się tak: 117 osób i 22 budynki w 1812 roku, 231 osób w 1875, 203 w 1905, 191 w 1925, wreszcie 148 osób i 44 budynki mieszkalne w 1939 roku.
W 1939 roku wszyscy mieszkańcy wsi, 72 mężczyzn i 76 kobiet, byli ewangelikami. Obszar wsi wynosił wtedy 473,2 hektara. Sześciu mieszkańców poległo w pierwszej wojnie światowej; ich nazwiska umieszczono na pomniku w sąsiednim Aniołowie.
Almanach parafii Prus Wschodnich z 1912 roku zalicza tę miejscowość do parafii Marianka (Marienfelde), liczącej 2624 dusze.
Źródła: „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pasłęk”, załączniki nr 1 i 3 do uchwały nr XIV/91/09 Rady Miejskiej w Pasłęku z 22 grudnia 2009 roku; encyklopedia Warmii i Mazur (encyklopedia.warmia.mazury.pl), hasło „Rogowo”; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. IX, hasło „Rogau” (powiat holądzki); „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 16.
Pinezka wskazuje obiekt. (mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1883 Pomehrendorf (SLUB 10005482), wydanie 1937 (hrsg. 1911, einz. Nachtr. 1937); to samo w wyd. 1929 (SLUB 10005483) (znak cmentarza))
Źródła
- mpzp.igeomap.pl
- „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pasłęk”, załączniki nr 1 i 3 do uchwały nr XIV/91/09 Rady Miejskiej w Pasłęku z 22 grudnia 2009 roku
- encyklopedia Warmii i Mazur (encyklopedia.warmia.mazury.pl)
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 16
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-1044
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach