Dziedzictwo › Katalog › Rokicki Dwór
Cmentarz · powiat bytowski
Rokicki Dwór — cmentarz ewangelicki
niem. Neuhof (bei Groß Rakitt / bei Neurakitt)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Neuhof (bei Groß Rakitt / bei Neurakitt)
- Miejscowość
- Rokicki Dwór, gm. Czarna Dąbrówka
- Dawny powiat
- Kreis Stolp, Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Bütow)
- Powiat dziś
- bytowski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Groß Rakitt (Rokity), erygowana 1 IV 1909; wcześniej filiał parafii Mickrow (Mikorowo), od 1894 wikariat w Kosemühl (Kozin)
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- dawny cmentarz ewangelicki

Rokicki Dwór — po niemiecku Neuhof, notowany jako Neuhof bei Groß Rakitt, Neuhof bei Neurakitt, a u Ernsta Müllera jako Groß-Rakitt-Neuhof — był osadą dworską, folwarkiem w pobliżu Rokit (Groß Rakitt). Przed 1945 rokiem leżał w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; do powiatu bytowskiego trafił po wojnie. W samym Rokickim Dworze kościoła ani kaplicy nie było; był tu cmentarz ewangelicki.
Słownik historyczny województwa słupskiego notuje pod hasłem Rokity, że majątek rokicki przejął pod koniec XIX wieku berliński Landbank i że zasiedlono go po 1907 roku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku nie ujmuje Neuhof jako osobnej gminy ani obwodu dworskiego, lecz wymienia go wśród sześciu osad obwodu dworskiego Groß Rakitt (pozycja 212, strony 178–179): Neuhof liczył wtedy 11 budynków mieszkalnych i 106 mieszkańców. Gmina wiejska Groß Rakitt figuruje pod pozycją 42 z jedną osadą. W akcie konsystorza z 9 listopada 1906 roku Groß-Rakitt-Neuhof występuje jako osobny obwód dworski.
W 1895 roku wszystkie okoliczne jednostki należały do parafii ewangelickiej w Mikorowie: gmina wiejska Groß Rakitt (pozycja 42, strona 170) z 287 ewangelikami, obwód dworski tej samej wsi (pozycja 212, strona 178) ze 129 ewangelikami oraz Klein Rakitt (pozycja 60, strona 170) ze 170 ewangelikami; na sześć osad Klein Rakitt składały się sama wieś oraz wymienione z nazwy Erlenbruch, Fichtbusch, Friedrichsthal, młyn i Paschkenkrug. Müller wylicza Groß-Rakitt-Neuhof wśród miejscowości parafii mikorowskiej.
W 1894 roku z dziewięciu miejscowości parafii, wśród nich Groß-Rakitt-Neuhof, utworzono wikariat; pierwszym wikariuszem był August Theodor Fritz Bock, zatrudniony od 1 października 1894 roku. Dokumentem z 9 i 14 listopada 1906 roku, ze skutkiem od 1 stycznia 1907, ewangelików z Groß Rakitt, Groß-Rakitt-Neuhof, Klein Rakitt i kilku sąsiednich osad wyłączono z parafii mikorowskiej i połączono w samodzielną gminę kościelną Rokity, pozostającą pod wspólnym urzędem proboszczowskim z Mikorowem.
Aktami z 27 marca i 2 kwietnia 1909 roku, które weszły w życie 31 marca tego roku, zniesiono to połączenie i utworzono w Rokitach samodzielny urząd proboszczowski; Jan Wild datuje wydzielenie parafii na 1 kwietnia 1909 roku. Pierwszym proboszczem był Otto Theodor Erich Sendler, ordynowany tu 17 grudnia 1905 roku jako wikariusz i mianowany proboszczem 1 sierpnia 1909. Z dniem 1 października 1911 roku przyłączono do parafii Bochowo, należące dotąd do Bukowiny. Urzędowy wykaz parafii, kościołów i kaplic prowincji Pomorze z początku lat dwudziestych wymienia Rokity jako parafię samodzielną i bezpatronacką, liczącą 1907 dusz, lecz daty erygowania ani budowy kościoła nie podaje.
W 1940 roku parafia liczyła 1455 wiernych w sześciu miejscowościach.
Kościół parafialny stał w Rokitach. Przy rokickiej plebanii istniała od 1907 roku sala modlitw. Jan Wild datuje budowę na lata 1911–1912, z kamieniem węgielnym 17 września 1911 i poświęceniem 20 grudnia 1912 roku, i opisuje budowlę jako neogotycką z wieżą. Wieś Rokity liczyła 363 mieszkańców w 1910 roku, 387 w 1933 i 314 w 1939. Armia Czerwona zajęła wieś 8 marca 1945 roku, a ludność niemiecką wysiedlono. Po 1945 roku kościół przejęli katolicy; otrzymał on wezwanie świętego Andrzeja Boboli.
🟡 Źródła nie zgadzają się w kilku szczegółach. Pagel pisze w haśle o Rokitkach, że wieś przeszła w 1909 roku do nowo utworzonej parafii w Rokitach, a w haśle o Kozinie — że Rokity stały się samodzielną parafią w 1912 roku. Słownik historyczny województwa słupskiego notuje kościół murowany wzniesiony w latach 1907–1909, a Jan Wild datuje budowę na lata 1911–1912.
Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, hasła Mickrow i Groß-Rakitt, s. 504, 506 i 507; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern (Gemeindelexikon für das Königreich Preussen), spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp; Jan Wild, „Informator Parafialny” nr 4/2025; A. Świetlicka, E. Wisławska, Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny, Słupsk 1998; Amtsblatt der Königlichen Regierung zu Stettin / Königliches Konsistorium der Provinz Pommern, rocznik 1907; Messtischblatt 1:25 000, arkusze zbioru Mapy historyczne Pomorza; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Klein Rakitt; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Kose; Verzeichnis der evangelischen Pfarrstellen, Kirchen und Kapellen, der Kirchenpatrone sowie der im Amt befindlichen evangelischen Geistlichen der Provinz Pommern — urzędowy wykaz parafii, kościołów i kaplic prowincji Pomorze, oprac. A. Bretschneider, wyd. 4, Stettin 1924; „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Pommern”, rocznik 1906 (akt z 9 i 14 listopada 1906 roku o utworzeniu gminy kościelnej Groß-Rakitt).
⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (NID zabytek.pl cmentarz-ewangelicki-692898 (Rokiciny), dz. 271/3 obręb Rokiciny (WEZ))
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Rokicki Dwór — Wikipedia
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, 1912
- Jan Wild, „Informator Parafialny” nr 4/2025
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
- Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern (spis z 1895 r.)
- A. Świetlicka, E. Wisławska, Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny, Słupsk 1998
- Amtsblatt der Königlichen Regierung zu Stettin / Königliches Konsistorium der Provinz Pommern, rocznik 1907
- Messtischblatt 1:25 000, arkusze zbioru Mapy historyczne Pomorza
- A. Świetlicka, E. Wisławska, Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego, Słupsk 1998
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Klein Rakitt
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Kose
- Verzeichnis der evangelischen Pfarrstellen, Kirchen und Kapellen, der Kirchenpatrone sowie der im Amt befindlichen evangelischen Geistlichen der Provinz Pommern — urzędowy wykaz parafii, kościołów i kaplic prowincji Pomorze, oprac. A. Bretschneider, wyd. 4, Stettin 1924
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0828
- Stan weryfikacji
- do dalszego sprawdzenia w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka