Rokitki — cmentarz ewangelicki

Rokitki — po niemiecku Klein Rakitt — były wsią w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Leżały nad Paschkenbach, na piaszczystym południowo-wschodnim skraju powiatu, i szosą oraz koleją ciążyły bardziej ku Lęborkowi niż ku odległemu Słupskowi. Dawny cmentarz wiejski jest poewangelicki. Karta cmentarza z 30 czerwca 2008 roku opisuje go słowami: „Teren zdewastowany, zniszczone nagrobki zebrane w skupiska rozsiane po całym terenie cmentarza”.

Cmentarz leżał wtedy około trzystu metrów na północny zachód od zabudowań wsi, przy leśnej drodze i linii niskiego napięcia, a zachowało się na nim dwanaście wolno stojących nagrobków z pierwszej połowy dwudziestego wieku. Układ całości pozostawał czytelny, ze starodrzewu przetrwały dęby, brzozy, buk i świerki w dobrym stanie, resztę terenu zarosły samosiejki.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Rokitki, po niemiecku Klein Rakitt, należały do parafii w Mikorowie (Mickrow) w synodzie słupskim. W 1784 roku Rokitki, dobro alodialne, liczyły sześć dymów; była tu karczma zwana Paschen- albo Paskerkrug. Według monografii Karla-Heinza Pagla Rokitki były, podobnie jak sąsiedni Kozin, dawnym lennem Pirchów (1505), a potem Münchowów; w 1766 roku po upadłości dobra przyznano kapitanowi Friedrichowi von Somnitz.

Słownik geograficzny opisuje gminę wiejską o 518 hektarach, obejmującą także osadę Paschkenkrug o dwóch domach i 25 mieszkańcach; w 1885 roku stały tu 22 domy i 28 dymów, a wśród 187 mieszkańców było 185 ewangelików i dwoje katolików. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył 170 ewangelików i siedmioro katolików — ludność ogółem 177 osób (92 mężczyzn i 85 kobiet); wieś figuruje w tym spisie w jednej pozycji, bez odrębnego obszaru dworskiego. Okręg urzędowy i urząd stanu cywilnego mieściły się w sąsiednim Bochowie, a katolicy podlegali parafii w Lęborku.

Ludność Rokitek wynosiła 178 osób w 1910 i 1933 roku oraz 171 według spisu z 17 maja 1939 roku. Pagel pisze, że wszyscy mieszkańcy byli ewangelikami.

Własnego kościoła Rokitki nie miały. Należały do parafii ewangelickiej w Mikorowie (Mickrow); od 1 stycznia 1907 roku do osobnej gminy kościelnej Groß-Rakitt, pod urzędem proboszczowskim Mikorowa, a od 31 marca 1909 roku do samodzielnej parafii w Rokitach (Groß Rakitt), w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto. Duchowny mieszkał tu jednak już wcześniej. W maju 1903 roku pastor Dibbelt, podpisany jako „Prediger” w Rokitkach koło Rokit, prosił w berlińskim „Reichsbote” o datki dla rodziny robotniczej ze swojej gminy, która przez straty w gospodarstwie popadła w skrajną nędzę i nie mogła opłacić przyjęcia swojego upośledzonego umysłowo dziecka do zakładu. Monografia Pagla podaje datę usamodzielnienia parafii raz jako 1909 (w haśle o Rokitkach), raz jako 1912 (w haśle o Kozach, w ustępie o kościele w Kozinie).

Według Jana Wilda kościół w Rokitach — neogotycki, z wieżą — zbudowano w latach 1911–1912, z kamieniem węgielnym położonym 17 września 1911 roku i poświęceniem 20 grudnia 1912 roku; w 1911 roku dziennik urzędowy konsystorza pisał o gminie bez kościoła. Słownik historyczny województwa słupskiego pod hasłem Rokity podaje kościół murowany z lat 1907–1909, a w tym samym haśle zapisuje, że majątek przejął pod koniec XIX wieku berliński Landbank i że zasiedlono go po 1907 roku.

Parafia liczyła 1455 wiernych w 1940 roku.

Wieś zajęła Armia Czerwona 9 marca 1945 roku, po czym polska administracja wysiedliła całą ludność niemiecką. Karl-Heinz Pagel podaje, że niemieckich mieszkańców wsi wysiedlono, a kartoteka Heimatortskartei Pommern odnalazła później 63 dawnych mieszkańców w RFN i 58 w NRD. Straty wojenne i związane z wysiedleniem to 7 poległych, 12 zmarłych cywilów i 18 zaginionych („niewyjaśnione przypadki”). Nauczycielami byli Gustav Hoppe i Gerhard Junghans.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 986; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, hasła Mickrow (s. 504) i Groß-Rakitt (s. 506); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), Kreis Stolp, s. 170, pozycja 60; A. Świetlicka, E. Wisławska, Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny, Słupsk 1998; Amtsblatt der Königlichen Regierung zu Stettin / Königliches Konsistorium der Provinz Pommern, rocznik 1907; „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1906–1913; Jan Wild, Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie, Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku nr 4/2025; Messtischblatt 1:25 000, arkusze zbioru Mapy historyczne Pomorza; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasła Klein Rakitt i Kose; Verzeichnis der evangelischen Pfarrstellen, Kirchen und Kapellen, der Kirchenpatrone sowie der im Amt befindlichen evangelischen Geistlichen der Provinz Pommern — urzędowy wykaz parafii, kościołów i kaplic prowincji Pomorze, oprac. A. Bretschneider, wyd. 4, Stettin 1924; karta cmentarza w Rokitkach, oprac. M. Palacz, 2008 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 996; „Der Reichsbote” (Berlin), 30 maja 1903 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal).