Dziedzictwo › Katalog › Różyny
Cmentarz · powiat gdański
Różyny — cmentarz poewangelicki
niem. Rosenberg (Kr. Danziger Höhe)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Rosenberg (Kr. Danziger Höhe)
- Miejscowość
- Różyny, gm. Pszczółki
- Dawny powiat
- Danziger Höhe
Różyny (niem. Rosenberg) — wieś w dawnym Kreis Danziger Höhe („powiat gdański górny"), w latach 1920–1939 w granicach Wolnego Miasta Gdańska, wcześniej w prowincji Prusy Zachodnie. Inaczej niż żuławskie sąsiedztwo wieś była w większości katolicka: barokowy kościół św. Wawrzyńca z 1746 r. (parafia od XIV w., dawniej filia Łęgowa, patronat cystersów oliwskich). Ludność mieszana wyznaniowo — w 1869 r.
508 katolików, 52 ewangelików, 6 mennonitów i 9 Żydów; w 1885 r. 472 kat. i 65 ew. Ewangelicy (luteranie/unijni) byli mniejszością i grzebali zmarłych na odrębnym cmentarzu — dziś relikt ujęty w gminnej ewidencji zabytków, odróżniany od katolickiego cmentarza przykościelnego (rekord CM-0265). Mennonici byli tu nieliczni (osadnictwo olęderskie objęło Żuławy, nie tę wieś na Wyżynie Gdańskiej). Parafii ewangelickiej ani dokładnego datowania cmentarza źródła nie precyzują [?].
Źródła
- Różyny — Wikipedia (niem. Rosenberg, Wolne Miasto Gdańsk 1919–1939, kościół 1746, par. kat. Łęgowo 1614–1986)
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego — Różyny (pow. gdański górny; liczby wyznaniowe 1869/1885; patronat cystersów oliwskich)
- Różyny — kościół św. Wawrzyńca, Turystyczny Powiat Gdański (parafia od XIV w., kościół barokowy 1746, organy Dalitza 1787)
- Cmentarz ewangelicki, gm. Pszczółki — Zabytek.pl (ob-694496; ewidencja zabytków; lokalizacja podana ogólnie do gminy)
- Różyny — strona gminy Pszczółki (3 obiekty w rejestrze WKZ: kościół, dom ryglowy, cmentarz)