Rudawa — cmentarz ewangelicki

Położenie tego obiektu pozostaje nierozstrzygnięte. Nazwa „Rudawa” nie występuje ani w urzędowym wykazie miejscowości gminy Przechlewo, liczącym 33 pozycje, ani gminy Rzeczenica, liczącym 25.

O samym Pflastermühl wiadomo natomiast sporo. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wymienia go w powiecie człuchowskim na stronie 164, pod pozycją 124, jako nadleśnictwo — Oberförsterei — wśród obwodów dworskich, tuż obok Pawłówka, Płaszczycy, Pakotulska, Polnicy, Przechlewka i Sąpolna. Mieszkało tam 98 osób, 52 mężczyzn i 46 kobiet, w trzynastu budynkach mieszkalnych i szesnastu gospodarstwach domowych, rozłożonych na siedem miejsc zamieszkania; 83 osoby należały do Kościoła ewangelickiego, a 15 do katolickiego. Siedem rozproszonych miejsc zamieszkania to typowy obraz leśnictwa: gajówki i leśniczówki rozrzucone po obrębie, a nie zwarta wieś. Stąd bierze się nieobecność nazwy w wykazach obrębów ewidencyjnych.

Przynależność kościelna jest ustalona podwójnie. Spis z 1885 roku przypisuje nadleśnictwo do parafii ewangelickiej w Sąpolnie i do parafii katolickiej w Koczale, a Agathon Harnoch niezależnie wymienia Pflastermühl wśród miejscowości parafii Sąpolno–Pakotulsko, liczącej 3245 dusz i mającej sześć cmentarzy ewangelickich. Warstwa ewangelicka obiektu jest więc udokumentowana.

Niezależne świadectwo daje Meyers: prowadzi Pflastermühl jako nadleśnictwo w powiecie człuchowskim, rejencji kwidzyńskiej, z urzędem stanu cywilnego i obwodem w Zanderbrück — osobnym nadleśnictwie królewskim tego powiatu. Słownik geograficzny podaje dla Pflastermühl pocztę w Przechlewie, odległym o osiem kilometrów, co wiąże nadleśnictwo z okolicą Przechlewa. 🟡 Otwarte pozostaje jedno: gdzie dokładnie stało nadleśnictwo i czy zachował się przy nim cmentarz.

W 1888 roku Słownik geograficzny poświęcał Pflastermühl w powiecie człuchowskim jedynie krótką wzmiankę. Jako stację pocztową wskazywał w niej Koczałę. Według tej samej wzmianki w 1885 roku był tu jeden dom i 14 mieszkańców.

W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał Pflastermühl jako majątek. Notował tu sześć domów mieszkalnych i 75 mieszkańców, w tym 43 ewangelików i 32 katolików. Ewangelicy należeli do parafii Sampohl; katolicy — do parafii Flötenstein; dzieci należały do okręgu szkolnego Eisenhammer.

Źródła: Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, tom 2, s. 473, hasło „Pflastermühl”; Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Schlochau; Agathon Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen, Neidenburg 1890, s. 504; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. VIII, hasło Pflastermuehl, i t. XIV, hasło Zanderbrueck; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. IX, hasło „Pflastermuehl”; E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 140–141.