Rychliki — cmentarz ewangelicki

Rychliki, po niemiecku Reichenbach, leżały w powiecie Preußisch Holland w prowincji Prusy Wschodnie. Słownik geograficzny notuje we wsi 750 mieszkańców wyznania ewangelickiego, żyjących z rolnictwa, ogrodnictwa oraz chowu bydła i koni; był tu młyn wodny, olejarnia i browar, a masło wywożono stąd do Berlina i Szczecina. Konie z tutejszego chowu chętnie kupowano na remonty dla wojska.

Cmentarz przy kościele pochodzi z pierwszej połowy XIX wieku. Grzebano tu jednak znacznie wcześniej: pod starym kościołem, rozebranym wiosną 1875 roku, znajdowało się wiele kamiennych nagrobków, a przy północnej części ołtarza także dziecięcych. Daty na inskrypcjach pozwalały przypuszczać, że pochówki odbywały się już w XVI wieku. Gdy 27 września 1877 roku poświęcono nowy kościół, zasadzono wokół niego lipy i kasztany — kilka z nich rośnie do dziś.

Po 1945 roku cmentarz przejął Kościół rzymskokatolicki, który użytkuje go do dziś. Do rejestru zabytków wpisano go osobno od świątyni, pod numerem A-4542, decyzją z 12 lutego 2010 roku; sam kościół, wzniesiony w 1877 roku, trafił do rejestru wcześniej — 27 listopada 1989 roku.

Almanach parafii Prus Wschodnich z 1912 roku podaje w tutejszej parafii 1910 dusz, 6 szkół i 7 nauczycieli.

Źródła: rejestr zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. IX, hasło „Reichenbach” (powiat pruskoholądzki); Lech Słodownik, „Kościół w Rychlikach”, materiały gminy Rychliki; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 16.