Dziedzictwo › Katalog › Ścięgnica
Cmentarz · powiat słupski
Ścięgnica — cmentarz ewangelicki
niem. Ziegnitz
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Ziegnitz
- Miejscowość
- Ścięgnica, gm. Kobylnica
- Dawny powiat
- Kreis Schlawe (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Groß Schlönwitz (Słonowice), Kirchenkreis Schlawe, Kościół Unii Staropruskiej [1932]
- Po 1945
- zdewastowany
- Dziś
- zdewastowany cmentarz poewangelicki

Ścięgnica, po niemiecku Ziegnitz, miała jeden cmentarz, który pełnił dwie role — wiejską i rodową. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego opisuje go jako założonego na planie prostokąta wzdłuż drogi głównej, w nieznacznym oddaleniu na południowy zachód od zabudowań wiejskich, i datuje — po zachowanych nagrobkach — na przełom wieków albo początek XX wieku. Ewidencja zabytków wskazuje natomiast południową część wsi, przy drodze do Korzybia, w sosnowym lesie, i drugą połowę XIX wieku.
Obok mogił mieszkańców stanął tu kamienny nagrobek rodziny von Bonin, do której majątek należał w latach 1907–1945. Wśród pomników był wielki głaz z wyrzeźbioną tarczą herbową z wizerunkiem kozła, znakiem rodu von Bonin. Zachował się też kamienny nagrobek Anny von Bonin. Wśród udokumentowanych form przeważały duże kamienie narzutowe z wyrytymi inskrypcjami. W miejscu usuniętych albo zniszczonych nagrobków został starodrzew i liczne podstawy po żeliwnych krzyżach.
Ścięgnica — w dawnych zapisach Cigenitz w 1628 i Ziegnitz w 1756 roku — była wsią z majątkiem na zachód od Słupska. Przed 1945 rokiem leżała w powiecie sławieńskim w rejencji koszalińskiej; do powiatu słupskiego weszła po wojnie. Było to dawne lenno rodu von Boehn, sięgające około 1436 roku, z zespołem pałacowo-parkowym z końca XIX wieku; modernistyczny pałac stoi do dziś.
Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Ścięgnica była przypisana do kościoła parafialnego w Słonowicach (Schlönwitz) w synodzie sławieńskim. Własnego kościoła wieś nie miała — według stanu na 1932 rok należała do ewangelickiej parafii w Słonowicach, w okręgu kościelnym sławieńskim. Urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy mieściły się w Bzowie (Besow), sąd w Sławnie.
W spisie z 2 grudnia 1895 roku gmina wiejska Ścięgnica liczyła 135 ewangelików, a obwód dworski 205. Meyers notuje według spisu z 1910 roku 114 mieszkańców jednej tylko z tych jednostek, gminy albo obwodu dworskiego.
Po 1945 roku ludność niemiecką wysiedlono. Ścięgnica jest dziś sołectwem gminy Kobylnica.
Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 889; Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, t. 2, s. 1229 (hasło Ziegnitz); wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 135; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku.
⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Gmina Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs
- Pruski spis powszechny z 2 XII 1895 (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), Kreis Schlawe — dwa wiersze Ziegnitz (135 i 205 ewangelików)
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 889
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Ścięgnica
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0588
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka