Siecie — cmentarz ewangelicki

Cmentarz w Sieciu, po niemiecku Zietzen, leży na północ od wsi, wśród pól uprawnych, przy drodze do Smołdzina. Mapa dziewiętnastowieczna pokazuje go jako prostokąt, w rzeczywistości cmentarz zajmuje teren kwadratowy. Nekropolię okolono wałem z ciosów kamiennych, od strony wejścia zasadzono szpaler świerków, a na pozostałym obszarze rosną liczne dęby. Dawnych nagrobków nie zachowało się prawie wcale; jednym z nielicznych śladów jest fragment kamiennego krzyża z grobu czternastoletniej dziewczynki, zmarłej w 1919 roku.

Dziś teren należy do rzymskokatolickiej parafii Trójcy Świętej w Smołdzinie. Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Smołdzino na lata 2024–2027 opisuje go jako cmentarz ewangelicki, nieczynny, z połowy XIX wieku, z usuniętymi nagrobkami i drzewostanem zachowanym w 70%. Cmentarz figuruje w ewidencji konserwatorskiej. Tomasz Urbaniak wymienia Siecie, obok Żelaza, wśród cmentarzy, na których postawiono kaplice grobowe, i pisze, że cmentarz istniał z całą pewnością w połowie XIX wieku.

Siecie wzmiankowano w 1282 roku jako „Cice”. Przed 1945 rokiem wieś należała do powiatu słupskiego (Landkreis Stolp) w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze.

Kościoła parafialnego tu nie było. W 1490 roku wzmiankowano we wsi kaplicę określoną jako pauperrima, czyli „najuboższa”, która później znika z przekazów. Pierwotnie Siecie należało do parafii w Gardnie Wielkiej, a do 1945 roku — do parafii w Smołdzinie (Kirchspiel Schmolsin), ustanowionej w 1632 roku, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto; w jej skład wchodziły też Witkowo (Vietkow) i Wierzchocino (Virchenzin).

W 1784 roku Siecie, wieś królewskiego urzędu smołdzińskiego, leżało dwie i ćwierć mili na północny wschód od Słupska, pół ćwierci mili od Łupawy. Obok folwarku, liczącego 404 morgi, mieszkało 12 gospodarzy z sołtysem, dwóch zagrodników i siedmiu chałupników-budników — razem 22 dymy. W 1784 roku szkoła dla Siecia, Witkowa i Wierzchocina była przy folwarku Rambow.

W parafii smołdzińskiej do XIX wieku głoszono kazania i śpiewano pieśni po słowińsku i kaszubsku. Friedrich Lorentz, którego wypowiedź przytoczył Franz Tetzner w pracy z 1899 roku, zaliczał Siecie do wsi słowińskiego obszaru językowego; mowa tej wsi tworzyła u niego, razem z Wierzchocinem i Witkowem, jedną z odmian wschodniego dialektu słowińskiego. Tetzner odnotował, że Lorentz znalazł w Sieciu rękopiśmienny odpis polskiego śpiewnika z kaszubizmami.

W 1939 roku wieś liczyła 460 mieszkańców. 9 marca 1945 roku wieś zajęli bez walki żołnierze radzieccy. W maju 1946 roku przejęli ją Polacy, a ludność niemiecką wysiedlono w 1947 roku.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Smołdzino — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Siecie, s. 210; Karl-Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Zietzen; Franz Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899; Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Smołdzino na lata 2024–2027 (uchwała nr IX/75/2024 z 19 grudnia 2024 roku); T. Urbaniak, „Gmina Smołdzino. Spotkania z historią”, Słupsk 2017; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 940.