Skórowo — cmentarz przykościelny (ewangelicki)

Cmentarz przykościelny w Skórowie (Schurow), w powiecie słupskim, jest jednym z dwóch tutejszych cmentarzy — według monografii dawnych cmentarzy powiatu słupskiego oba są duże jak na tak niewielką miejscowość. Dawny teren cmentarza to dziś w większości niezagospodarowana trawiasta przestrzeń; część za kościołem zajęły współczesne pochówki. Z pierwotnego założenia zostały graniczne nasadzenia klonów i kasztanów oraz dwa okazałe żywotniki. Poza dziewiętnastowiecznym kościołem pierwotnym elementem jest też niewielka ceglana furta w północnej części nekropolii. Jedynym świadectwem dawnych miejsc spoczynku pozostają wbudowane w mur ogrodzeniowy fragmenty płyt i kamienne postumenty pomników nagrobnych.

W 1784 roku Skórowo liczyło 21 dymów; mieszkali tu pastor i zakrystian. Kościół był macierzysty w synodzie słupskim, pod patronatem właścicieli Skórowa i Pogorzelic; należały do niego między innymi Darżewo, Runowo, Żychlin, folwark Potęgowo, Pogorzelice i leśniczówka Wusette.

Skórowo było siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto, należącym do Kościoła unii staropruskiej. Jako wieś parafialną wzmiankowano je w 1530 roku, a kościół wizytowano w 1590; obecna neogotycka świątynia stanęła w 1859 roku, a jej organy pochodzą ze starego kościoła świętego Piotra w Słupsku. Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii 3170 dusz, gminę kościelną w Langeböse (Pogorzelice), oddaloną o 8 kilometrów, i kaplicę w Groß Runow (Runowo), oddaloną o 5 kilometrów. Pastorem był Erich Backe.

W 1940 roku parafia obejmowała między innymi Darsow, Groß Runow, Klein Gluschen, Langeböse, Pottangow, Schierwens i Zechlin; księgi metrykalne prowadzono od 1646 i 1654 roku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujmuje Skórowo w dwóch wierszach: gmina wiejska (pozycja 118, strona 174) liczyła 165 ewangelików, bez katolików, a obwód dworski (pozycja 294, strona 182) — 196 ewangelików i dwie osoby innych wyznań chrześcijańskich.

Franz Tetzner przytacza osiemnastowieczne świadectwo o języku kazań w powiecie słupskim. W tym świadectwie obok Gardny, Rowów i Damna wymieniono także Skórowo, Mikorowo, Budowo i Nożyno jako miejsca, gdzie głoszono kazania „w mowie, która jest złą polszczyzną”. W Skórowie pastorem był Daniel, ojciec późniejszego duchownego lęborskiego. Johann Daniel Litzkow, jego syn, urodzony w 1704 roku, był w latach 1743–1756 pastorem kościoła świętego Salwatora w Lęborku.

Po 1945 roku kościół i cmentarz przejął Kościół rzymskokatolicki; świątynię poświęcono 8 maja 1947 roku pod wezwaniem świętego Stanisława Biskupa Męczennika, a parafia rzymskokatolicka działa tu od 1973 roku.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Skórowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 163–164; Franz Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899, s. 9; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 231 i 513; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1002–1003; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 172.