Skórzyno — cmentarz ewangelicki

Cmentarz w Skórzynie (przed 1945 rokiem Schorin), pochodzący z końca XIX wieku, usytuowano na południowy zachód od wsi, na niewysokim wyniesieniu, i podzielono aleją obsadzoną lipami. Do dziś zachowały się graniczne nasadzenia lipowe, dzięki którym sylwetka cmentarza pozostaje łatwo rozpoznawalna w krajobrazie od strony drogi z Główczyc. Z kamieniarki ocalały fragmenty pomników nagrobnych oraz połamane żeliwne krzyże — z usuniętymi tabliczkami inskrypcyjnymi i skutymi literami.

Cmentarz objęto gminną ewidencją zabytków, nie rejestrem. Gminny program opieki nad zabytkami gminy Główczyce na lata 2024–2027 podaje, że na południe od wsi znajduje się „historyczny cmentarz ewangelicki”.

W 1784 roku Skórzyno, położone nad strumieniem płynącym do Łebska, liczyło 16 dymów i miało nauczyciela.

Wieś leżała w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Cała okolica była luterańska od czasów szesnastowiecznej Reformacji pomorskiej, a Pagel odnotowuje, że w czasach opisanych przez Brüggemanna, około 1784 roku, mówiono tu przeważnie po kaszubsku. Wieś należała do parafii ewangelickiej w Główczycach (Glowitz), w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto; własnego kościoła nie miała. Majątek obejmował 430 hektarów, a jego ostatnim właścicielem był Karl-Oskar von Bonin.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał w gminie wiejskiej 100 ewangelików i ani jednego katolika, a w obwodzie dworskim 155 ewangelików i także ani jednego katolika. W 1925 roku mieszkało tu dwoje katolików. W 1939 roku wieś liczyła 222 osoby w 48 gospodarstwach.

Mieszkańców tych stron nazywano Kabatkami. Franz Tetzner zestawia nazwy wsi w dwóch językach — Skórzyno jako Schorin, Rumsko jako Rumske, Bądzechowo jako Banskow — i dodaje wprost: „mieszkańcy tych wsi znani są pod nazwą Kabatków”. Miano to odnosiło się do pomorskich Słowian z okolic Główczyc i było, jak zaznacza, młodsze od nazwy Słowińców, którą od dawna określano Kaszubów pomorskich w ogóle.

9 marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona; ludność niemiecką wysiedlono w 1948 roku i później.

Źródła: K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013; wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; karty ewidencyjne Narodowego Instytutu Dziedzictwa; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Franz Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899; Karl-Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Schorin; Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Główczyce na lata 2024–2027 (uchwała nr XVII/137/25 z 28 sierpnia 2025 roku); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1002.