Dziedzictwo › Katalog › Skrzeszewo
Cmentarz · powiat kartuski
Skrzeszewo (gmina Sierakowice) — cmentarz ewangelicki
niem. Schrödersfelde
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Schrödersfelde
- Miejscowość
- Skrzeszewo, gm. Sierakowice
- Dawny powiat
- Kreis Karthaus (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- kartuski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz poewangelicki (relikt)
W Skrzeszewie koło Załakowa, w gminie Sierakowice, leży cmentarz poewangelicki. Ewidencja zabytków notuje tu cmentarz poewangelicki; w danych tego cmentarza M. Drzewiecki podaje gminę Sierakowice. W zbiorze M. Drzewieckiego zdjęcia pokazują kamienny mur, stare dęby i pojedyncze podstawy krzyży na otwartym, pustym terenie.
W wykazie powiatu kartuskiego ze spisu z 1 grudnia 1885 roku, na stronie pięćdziesiątej drugiej, pod pozycją sto siódmą, Schrödersfelde ma parafię katolicką w Sierakowicach. W tym samym wykazie parafię katolicką w Sierakowicach ma sąsiednie Załakowo. W haśle „Skrzeszewo” Słownik geograficzny wymienia tę wieś wśród wsi parafii katolickiej Sierakowice.
Spis z 1885 roku notuje 133 mieszkańców, w tym 99 ewangelików i 34 katolików. W spisie z 1 grudnia 1910 roku, przy niemieckiej nazwie Schrödersfelde, wieś liczy 224 mieszkańców. W tym samym spisie niemiecki jako język ojczysty zapisano przy 28 osobach, wszystkich wyznania ewangelickiego.
Parafią ewangelicką była Bukowina; wykaz z 1885 roku zapisuje ją jako „Buckowin, Prov. Pomm.”, czyli Bukowinę w prowincji Pomorze. W wykazie z 1910 roku zapisano ją jako „Buckowin, Prv. Pommern”. Ten sam zapis mają w wykazie z 1885 roku sąsiednie Załakowo oraz Kaminitza i Kaminitzamühl. Spis pomorski z 1895 roku pokazuje Bukowinę od drugiej strony granicy: Buckowin figuruje w powiecie lęborskim jako siedziba własnej parafii ewangelickiej. W tym samym spisie parafią katolicką Bukowiny są Sierakowice w Prusach Zachodnich. Do tej samej Bukowiny spis z 1910 roku kieruje również sąsiednią Kaminitzamühle. W tym samym spisie do Bukowiny należą leżące dalej na północ Niepoczołowice (Wahlendorf).
Po 1945 roku ludność niemiecko-ewangelicka opuściła wieś.
Skrzeszewo Żukowskie to inna wieś tej samej nazwy, opisana osobno; tam osiedlili się koloniści ewangeliccy sprowadzeni około 1820 roku przez Georga von Kleista i tam leżą działki 335, 336 i 628. W spisach pruskich z 1885 i 1910 roku wieś pod Żukowem figuruje pod własną nazwą, Krissau; w 1910 roku jej parafią ewangelicką była Przyjaźń.
Źródła: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau (Kreis Karthaus, s. 52, poz. 107); Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku); Gemeindelexikon für die Provinz Pommern (spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku); Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. X, hasło „Skrzeszewo”; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie).
Fotografie








Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Skrzeszewo (gmina Sierakowice) — Wikipedia
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Karthaus
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, hasło „Skrzeszewo”
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910)
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0277
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka