Dziedzictwo › Katalog › Słajkowo
Cmentarz · powiat wejherowski
Słajkowo — cmentarz ewangelicki
niem. Slaikow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Slaikow
- Miejscowość
- Słajkowo, gm. Choczewo
- Dawny powiat
- Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- wejherowski
- Parafia ewangelicka
- Ossecken (Osieki Lęborskie), Kirchenkreis Lauenburg i. Pom., Kościół Unii Staropruskiej
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz poewangelicki (relikt)
Słajkowo, po niemiecku Slaikow, leży w gminie Choczewo, a do 1945 roku należało do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.), w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze, po pomorskiej stronie dawnej granicy prowincji. W 1912 roku był to samodzielny obwód dworski o powierzchni 318 hektarów, wchodzący w okręg urzędowy Zelasen. Słownik geograficzny podaje 319 hektarów, pocztę w Żelaznej i dziedzica von Koss. Słajkowo związano później z gminą Chottschow, od 1937 albo 1938 roku noszącą zgermanizowaną nazwę Gotendorf.
W zapiskach lęborsko-puckiego sądu ziemskiego z lat 1392–1410 tutejszy właściciel Paweł ze Slavekowa raz po raz wadzi się z salińskim proboszczem i musi stawiać za siebie poręczycieli. W 1784 roku Słajkowo było siedzibą szlachecką dwie i pół mili na północny wschód od Lęborka. Obok folwarku mieszkało dwóch zagrodników — razem siedem dymów; wieś należała do parafii w Salinie (Saulin).
Słownik geograficzny notował tu 95 mieszkańców: 94 ewangelików i jednego katolika. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał w obwodzie dworskim Slaikow 101 ewangelików i ani jednego katolika. Nielicznych katolików przypisywano parafii w Lęborku, odległej o 22 kilometry.
Własnego kościoła wieś nie miała; cmentarz ewangelicki jest w terenie czytelny jako relikt, a jego położenie wskazał Marek Drzewiecki. W październiku 2026 roku w środku lasu widać było szczątki mniej niż 10 nagrobków: gdzieniegdzie ledwo dostrzegalne betonowe obramowania mogił, bez tablic i bez postumentów. W całości teren cmentarza porasta dziś barwinek. Dziś Słajkowo należy do rzymskokatolickiej parafii Matki Bożej Królowej Polski w Choczewie, w dekanacie Gniewino diecezji pelplińskiej.
Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, Kreis Lauenburg, strona 195, pozycja 154); F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 440–441; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, hasło Słajkowo; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie Nordow (ciekocinko.pl, kulturawlesie.pl); M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — gmina Choczewo; oględziny terenowe i fotografie Dominiki Gzowskiej, 1–2 października 2026 roku; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1081–1082.
Fotografie
Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Cmentarze ewangelickie Nordow (ciekocinko.pl, kulturawlesie.pl)
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — gmina Choczewo
- Oględziny terenowe i fotografie Dominiki Gzowskiej, 1–2 października 2026
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1081–1082
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Choczewo na lata 2026–2029, uchwała nr XXXVII/246/2026 Rady Gminy Choczewo z dnia 23 kwietnia 2026 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2026, poz. 1910, s. 58, 105
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0078
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka

