Dziedzictwo › Katalog › Śliwice
Cmentarz · powiat tucholski
Śliwice — cmentarz ewangelicki
niem. Groß Schliewitz
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Groß Schliewitz
- Miejscowość
- Śliwice
- Dawny powiat
- Kreis Tuchel (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- tucholski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz nieczynny, zaniedbany; głaz z tablicą
Dawny cmentarz ewangelicki w Śliwicach leży na południowym skraju wsi, przy końcu ulicy Tucholskiej, tuż obok budynku dawnego kościoła ewangelickiego. Zajmuje około 0,13 hektara i ma kształt prostokąta. Cmentarz figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków, w wykazie gminy Śliwice.
Serwis Lapidaria, poświęcony zapomnianym cmentarzom województwa kujawsko-pomorskiego, podaje jako datę założenia, ze znakiem zapytania, rok 1887 — ten sam, w którym w Śliwicach powstała parafia ewangelicka. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1894 roku. Są tu mogiły obmurowane i ziemne, pola grobowe i postumenty z betonu, lastryka i piaskowca; mimo zniszczeń cmentarz zachował swój kształt, a na nagrobkach można odczytać nazwiska dawnych mieszkańców.
Cmentarz jest nieczynny. W swojej relacji Łukasz Piesik opisuje ten cmentarz jako zaniedbany i zarośnięty. Przy cmentarzu stoi głaz z tablicą informacyjną; według Lapidariów kamień upamiętniający cmentarz stał tu w 2012 roku.
W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał Groß Schliwitz jako wieś. Notował tu 145 domów mieszkalnych i 985 mieszkańców, w tym 48 ewangelików, 891 katolików i 46 osób innych wyznań. Ewangelicy należeli do parafii w Tucholi; katolicy — do miejscowej parafii; miejscowość miała własny okręg szkolny.
Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku podaje tu 154 ewangelików (razem z przyległymi osadami), a w całej tutejszej parafii 739 dusz.
Źródła: Lapidaria — zapomniane cmentarze województwa kujawsko-pomorskiego, wpis „Cmentarz ewangelicki — Śliwice”; fotopolska.eu, „Śliwice — Cmentarz ewangelicki”; M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908; zgłoszenie i relacja Łukasza Piesika, październik 2026 roku; wojewódzka ewidencja zabytków, powiat tucholski, gmina Śliwice, poz. 299; E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 48–49; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 60.
Pinezka wskazuje obiekt. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Lapidaria — zapomniane cmentarze województwa kujawsko-pomorskiego, wpis „Cmentarz ewangelicki — Śliwice”
- fotopolska.eu, „Śliwice — Cmentarz ewangelicki”
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908
- Zgłoszenie i relacja Łukasza Piesika, październik 2026
- Wojewódzki Konserwator Zabytków w Toruniu, wykaz zabytków nieruchomych ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków, powiat tucholski, gmina Śliwice
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 60
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-1188
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka