Słonowice — cmentarz ewangelicki

W Słonowicach były dwa cmentarze. Przykościelny otaczał świątynię w centrum wsi i został całkowicie oczyszczony z nagrobków; z pierwotnego zagospodarowania przetrwał kamienny postument oraz monumentalny starodrzew, a teren wyznacza dziś współczesne stylizowane ogrodzenie. Drugi, wiejski cmentarz leży wśród pól i łąk na północ od wsi, według monografii dawnych cmentarzy powiatu słupskiego po zachodniej stronie drogi do Dobrzęcina. Stała na nim kaplica, z której nic nie zostało. Powierzchnie obu cmentarzy to 0,45 i 0,56 hektara.

Słonowice, do 1945 roku Groß Schlönwitz, leżały w powiecie sławieńskim, w rejencji koszalińskiej; dziś wieś należy do powiatu słupskiego. W spisie powszechnym z 1895 roku Słonowice figurują tylko jako obwód dworski Groß Schlönwitz z 230 ewangelikami, należący do okręgu urzędowego Dubberzin, czyli Dobrzęcina.

Kościół parafialny miał gotycką wieżę z XIV wieku i dzwon z 1336 roku, a jego korpus przebudowano neogotycko po 1892 roku. W kościele dotrwały ze starszego wyposażenia renesansowa chrzcielnica z 1658 roku i barokowa ambona. Parafia należała do okręgu kościelnego sławieńskiego, a patronat sprawowali von Blumenthalowie i von Wolzogenowie z Dobrzęcina. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku kościół parafialny (macierzysty) w Słonowicach, po niemiecku Groß Schlönwitz, należał do synodu sławieńskiego, a przypisane były do niego między innymi Ścięgnica (Ziegnitz), Bzowo (Besow), Kczewo (Egsow) i Kummerzin.

Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii 2454 dusze. Pastorem był Franz Jeroschewitz.

Na tutejszej plebanii mieściło się jedno z tajnych seminariów Kościoła Wyznającego, prowadzone przez Dietricha Bonhoeffera i Eberharda Bethgego — kontynuacja zamkniętego przez władze seminarium w Finkenwalde. Kształcono tu przyszłych duchownych wbrew zakazowi. Gospodarzem plebanii był ksiądz Erwin Schütz. Jan Wild pisze o latach 1938–1940 i dodaje, że Bonhoeffer dzielił czas między Słonowice a Koszalin. W jego relacji bieżący nadzór sprawował Bethge.

Po 1945 roku kościół przejęli katolicy i nadali mu wezwanie świętego Stanisława Kostki.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 889; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); serwis „Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim” (cmentarze.slupsk.pl), gmina Kobylnica; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 132 (hasło Słonowice); Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku nr 6–8/2025; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (wyd. 1898), powiat Schlawe, s. 150–151, poz. 35, i s. 156–157, poz. 148, 151 i 155; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 150–151.