Dziedzictwo › Katalog › Słosinko

Kościół · powiat bytowski

Słosinko — dawny kościół ewangelicki (Reinfeld, filia Miłocic)

niem. Reinfeld (Kreis Rummelsburg)

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Reinfeld (Kreis Rummelsburg)
Czas budowy
początek XVII wieku (J. Kohte 1934)
Miejscowość
Słosinko, gm. Miastko
Dawny powiat
Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
bytowski
Po 1945
losu nie ustalono
Dziś
nieustalony

Słosinko, po niemiecku Reinfeld, leży w gminie Miastko w powiecie bytowskim. Julius Kohte w inwentarzu zabytków z 1934 roku umieszcza wieś sześć kilometrów na południe od Miastka (Rummelsburg), ze stacją kolei ze Słupska do Szczecinka, i podaje, że należała niegdyś do rodów von Massow i von Seiger. Według Emila Gohrbandta, autora dziejów wsi powiatu miasteckiego ogłoszonych w 1938 roku, wieś założył w XIV wieku zakon krzyżacki, a ponownie lokowano ją około 1563 roku. Powołując się na matrykułę kościelną z 1590 roku, Gohrbandt podaje, że chłopi w Reinfeld zbudowali kościół, który jednak miał zostać zamknięty.

Według tego samego autora w 1649 roku Christoph von Massow sprzedał swoją część wsi Kasparowi von Seiger.

Ernst Müller w księdze duchownych pomorskich z 1912 roku wymienia Reinfeld jako filię parafii Falkenhagen, czyli dzisiejszych Miłocic; kolatorami byli właściciele dóbr Falkenhagen i Reinfeld. Od 1828 roku urząd pastora w Falkenhagen i Reinfeld sprawował diakon z Miastka. Rozporządzeniem królewskiego konsystorza z 21 kwietnia 1894 roku parafia Falkenhagen-Reinfeld stała się samodzielną parafią pod nazwą Falkenhagen, a Reinfeld zostało jej gminą córką.

Julius Kohte opisał kościół w Reinfeld, filię Falkenhagen pod patronatem tutejszych dworów, jako budowlę szachulcową z początku XVII wieku, zamkniętą trójbocznie od wschodu, krytą gontem, z małymi oknami o prostokątnych szybkach w ołowianych szprosach i z deskowaną wieżą bez hełmu przed stroną zachodnią. Budowlę razem z wyposażeniem uznał za godne uwagi dzieło miejscowej sztuki ludowej. Ołtarz, ambona, ławy oraz empory wschodnia i zachodnia miały proste, ciężkie formy XVII wieku; z ołtarza tylko niektóre części były dawne, resztę dodano pod koniec XIX wieku. Ręką wprawnego rzemieślnika wykonano natomiast emporę dworską po północnej stronie ołtarza; na górnej powierzchni poręczy jej balustrady Kohte odnotował napis wielkimi literami łacińskimi: „Te Deum laudamus, Casparus a Seyern, Anna Maria Massowen anno 1655”.

Wymienił jeszcze rzeźbę Ukrzyżowanego między Marią i Janem, dzieło wiejskiego snycerza z XVII wieku, oraz mosiężną misę z przedstawieniem grzechu pierworodnego z drugiej połowy XVII wieku.

Wykaz parafii i duchownych „Das evangelische Pommern” z 1932 roku podaje dla parafii Falkenhagen z gminą córką w Reinfeld 1300 dusz, w rozbiciu na 620 i 680.

Ani w rejestrze zabytków województwa pomorskiego (stan na 30 czerwca 2026 roku), ani w wykazie zabytków architektury gminy Miastko z wojewódzkiej ewidencji zabytków, zamieszczonym w programie opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2023–2026, nie ma żadnego kościoła w Słosinku. Według „Koszalińsko-Kołobrzeskich Wiadomości Diecezjalnych” biskup koszalińsko-kołobrzeski Ignacy Jeż poświęcił 8 października 1988 roku plac pod budowę kościoła w Słosinku; w dekrecie z 22 grudnia 1989 roku, tworzącym parafię rzymskokatolicką w Miłocicach, kościół w Słosinku figuruje jako filialny, będący w budowie. Losów budowli opisanej przez Kohtego po 1945 roku źródła nie podają.

Źródła: J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern. Regierungsbezirk Köslin”, t. III, Stettin 1934, s. 118; E. Müller, „Die Evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, T. 2, Stettin 1912, s. 392–393; „Das evangelische Pommern”, T. 2, Stettin 1932, s. 143; E. Gohrbandt, „Ortsgeschichte”, w: „Der Kreis Rummelsburg. Ein Heimatbuch”, 1938, hasło Reinfeld R, s. 165 (transkrypcja Studienstelle Ostdeutsche Genealogie); A. Świetlicka, E. Wisławska, „Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny”, Słupsk 1998, hasło Słosinko, s. 206; rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego (stan na 30 czerwca 2026 roku), powiat bytowski, gmina Miastko; Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2023–2026, Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego, poz. 1075, s. 46; „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVI, 1988, nr 9–10 (189–190), s. 293; „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVIII, 1990, nr 1, s. 10–11.

Źródła

  1. J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern. Regierungsbezirk Köslin”, t. III (Kreise Bublitz–Rummelsburg), Stettin 1934, s. 118 (Reinfeld)
  2. E. Müller, „Die Evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, T. 2, Stettin 1912, s. 392–393 (Synode Rummelsburg, Falkenhagen)
  3. „Das evangelische Pommern”, T. 2, Stettin 1932, s. 143 (Kirchenkreis Rummelsburg, Pfarrstelle Falkenhagen)
  4. E. Gohrbandt, „Ortsgeschichte”, w: „Der Kreis Rummelsburg. Ein Heimatbuch”, 1938, s. 113–193 (transkrypcja Studienstelle Ostdeutsche Genealogie, Dortmund 2001), hasło Reinfeld R, s. 165
  5. A. Świetlicka, E. Wisławska, „Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny”, Słupsk 1998, s. 206 (Słosinko)
  6. Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego (NID, stan na 30.06.2026), powiat bytowski, gmina Miastko — bez wpisu dla Słosinka
  7. Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2023–2026, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego poz. 1075, s. 46 (s. 45 programu; wykaz zabytków architektury z wojewódzkiej ewidencji zabytków, gmina Miastko, poz. 81–87: Słosinko)
  8. „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVI, 1988, nr 9–10 (189–190), s. 293
  9. „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVIII, 1990, nr 1, s. 10–11 (dekret erekcji parafii pw. św. Michała Archanioła w Miłocicach z 22 grudnia 1989 roku)

Metryczka

Identyfikator w atlasie
KOS-0597
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.