Dziedzictwo › Katalog › Słosinko
Kościół · powiat bytowski
Słosinko — dawny kościół ewangelicki (Reinfeld, filia Miłocic)
niem. Reinfeld (Kreis Rummelsburg)
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Reinfeld (Kreis Rummelsburg)
- Czas budowy
- początek XVII wieku (J. Kohte 1934)
- Miejscowość
- Słosinko, gm. Miastko
- Dawny powiat
- Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- bytowski
- Po 1945
- losu nie ustalono
- Dziś
- nieustalony
Słosinko, po niemiecku Reinfeld, leży w gminie Miastko w powiecie bytowskim. Julius Kohte w inwentarzu zabytków z 1934 roku umieszcza wieś sześć kilometrów na południe od Miastka (Rummelsburg), ze stacją kolei ze Słupska do Szczecinka, i podaje, że należała niegdyś do rodów von Massow i von Seiger. Według Emila Gohrbandta, autora dziejów wsi powiatu miasteckiego ogłoszonych w 1938 roku, wieś założył w XIV wieku zakon krzyżacki, a ponownie lokowano ją około 1563 roku. Powołując się na matrykułę kościelną z 1590 roku, Gohrbandt podaje, że chłopi w Reinfeld zbudowali kościół, który jednak miał zostać zamknięty.
Według tego samego autora w 1649 roku Christoph von Massow sprzedał swoją część wsi Kasparowi von Seiger.
Ernst Müller w księdze duchownych pomorskich z 1912 roku wymienia Reinfeld jako filię parafii Falkenhagen, czyli dzisiejszych Miłocic; kolatorami byli właściciele dóbr Falkenhagen i Reinfeld. Od 1828 roku urząd pastora w Falkenhagen i Reinfeld sprawował diakon z Miastka. Rozporządzeniem królewskiego konsystorza z 21 kwietnia 1894 roku parafia Falkenhagen-Reinfeld stała się samodzielną parafią pod nazwą Falkenhagen, a Reinfeld zostało jej gminą córką.
Julius Kohte opisał kościół w Reinfeld, filię Falkenhagen pod patronatem tutejszych dworów, jako budowlę szachulcową z początku XVII wieku, zamkniętą trójbocznie od wschodu, krytą gontem, z małymi oknami o prostokątnych szybkach w ołowianych szprosach i z deskowaną wieżą bez hełmu przed stroną zachodnią. Budowlę razem z wyposażeniem uznał za godne uwagi dzieło miejscowej sztuki ludowej. Ołtarz, ambona, ławy oraz empory wschodnia i zachodnia miały proste, ciężkie formy XVII wieku; z ołtarza tylko niektóre części były dawne, resztę dodano pod koniec XIX wieku. Ręką wprawnego rzemieślnika wykonano natomiast emporę dworską po północnej stronie ołtarza; na górnej powierzchni poręczy jej balustrady Kohte odnotował napis wielkimi literami łacińskimi: „Te Deum laudamus, Casparus a Seyern, Anna Maria Massowen anno 1655”.
Wymienił jeszcze rzeźbę Ukrzyżowanego między Marią i Janem, dzieło wiejskiego snycerza z XVII wieku, oraz mosiężną misę z przedstawieniem grzechu pierworodnego z drugiej połowy XVII wieku.
Wykaz parafii i duchownych „Das evangelische Pommern” z 1932 roku podaje dla parafii Falkenhagen z gminą córką w Reinfeld 1300 dusz, w rozbiciu na 620 i 680.
Ani w rejestrze zabytków województwa pomorskiego (stan na 30 czerwca 2026 roku), ani w wykazie zabytków architektury gminy Miastko z wojewódzkiej ewidencji zabytków, zamieszczonym w programie opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2023–2026, nie ma żadnego kościoła w Słosinku. Według „Koszalińsko-Kołobrzeskich Wiadomości Diecezjalnych” biskup koszalińsko-kołobrzeski Ignacy Jeż poświęcił 8 października 1988 roku plac pod budowę kościoła w Słosinku; w dekrecie z 22 grudnia 1989 roku, tworzącym parafię rzymskokatolicką w Miłocicach, kościół w Słosinku figuruje jako filialny, będący w budowie. Losów budowli opisanej przez Kohtego po 1945 roku źródła nie podają.
Źródła: J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern. Regierungsbezirk Köslin”, t. III, Stettin 1934, s. 118; E. Müller, „Die Evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, T. 2, Stettin 1912, s. 392–393; „Das evangelische Pommern”, T. 2, Stettin 1932, s. 143; E. Gohrbandt, „Ortsgeschichte”, w: „Der Kreis Rummelsburg. Ein Heimatbuch”, 1938, hasło Reinfeld R, s. 165 (transkrypcja Studienstelle Ostdeutsche Genealogie); A. Świetlicka, E. Wisławska, „Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny”, Słupsk 1998, hasło Słosinko, s. 206; rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego (stan na 30 czerwca 2026 roku), powiat bytowski, gmina Miastko; Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2023–2026, Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego, poz. 1075, s. 46; „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVI, 1988, nr 9–10 (189–190), s. 293; „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVIII, 1990, nr 1, s. 10–11.
Źródła
- J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern. Regierungsbezirk Köslin”, t. III (Kreise Bublitz–Rummelsburg), Stettin 1934, s. 118 (Reinfeld)
- E. Müller, „Die Evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, T. 2, Stettin 1912, s. 392–393 (Synode Rummelsburg, Falkenhagen)
- „Das evangelische Pommern”, T. 2, Stettin 1932, s. 143 (Kirchenkreis Rummelsburg, Pfarrstelle Falkenhagen)
- E. Gohrbandt, „Ortsgeschichte”, w: „Der Kreis Rummelsburg. Ein Heimatbuch”, 1938, s. 113–193 (transkrypcja Studienstelle Ostdeutsche Genealogie, Dortmund 2001), hasło Reinfeld R, s. 165
- A. Świetlicka, E. Wisławska, „Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny”, Słupsk 1998, s. 206 (Słosinko)
- Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego (NID, stan na 30.06.2026), powiat bytowski, gmina Miastko — bez wpisu dla Słosinka
- Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2023–2026, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego poz. 1075, s. 46 (s. 45 programu; wykaz zabytków architektury z wojewódzkiej ewidencji zabytków, gmina Miastko, poz. 81–87: Słosinko)
- „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVI, 1988, nr 9–10 (189–190), s. 293
- „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. XVIII, 1990, nr 1, s. 10–11 (dekret erekcji parafii pw. św. Michała Archanioła w Miłocicach z 22 grudnia 1989 roku)
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- KOS-0597
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- średnia