Słupsk — Cmentarz Staromiejski (ewangelicki)

Stary Cmentarz w Słupsku (po niemiecku Stolp) leży przy ulicy rabina doktora Maxa Josepha 4, na wzgórzach na wschód od prawobrzeżnej części miasta. Po 1945 roku przejęto go jako cmentarz komunalny.

Cmentarz jest czynny do dziś; założyła go ewangelicka parafia Marii Panny. W jego miejscu był wcześniej tak zwany rosyjski szaniec z czasów wojny siedmioletniej i plantacja morwowa. Datę założenia źródła podają różnie: najczęściej 1797 rok, część — przedział 1794–1797, a Walther Bartholdy — 1796 rok. Parafiami macierzystymi były słupskie parafie ewangelickie, wśród nich ta przy kościele Mariackim.

Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii Mariackiej 32 200 dusz. Kwatery nazwane od kościołów Mariackiego i świętego Mikołaja przejęły nazwy dawnych cmentarzy przykościelnych, zamkniętych w roku założenia nowego cmentarza. W części nazwanej „cmentarzem sklepionym” (Gewölbekirchhof) złożono szczątki przeniesione z kościelnych krypt. 24 maja 1848 roku pochowano tu we wspólnym grobie kości 30 zmarłych z grobowca rodziny Lehmannów z fary, w tym trzech burmistrzów z lat 1647–1717.

Odrębnego kościoła cmentarz nigdy nie miał; w październiku 1896 roku oddano do użytku ceglany budynek kostnicy z kaplicą, wzniesiony na planie ośmioboku i zachowany do dziś. Kwatery od strony ulicy Kaszubskiej zajmował cmentarz gminy żydowskiej.

Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; W. Bartholdy, „O Stolpa, du bist ehrenreich…”. Kulturgeschichtliche Beiträge zur Kirchen- und Stadtgeschichte von Stolp, Stolp 1910; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 175–176.