Dziedzictwo › Katalog › Słupsk-Leszczyce

Cmentarz · powiat słupski

Słupsk-Leszczyce — cmentarz ewangelicki

niem. Walkmühle

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Walkmühle
Miejscowość
Słupsk-Leszczyce
Dawny powiat
Kreis Stolp (Landkreis Stolp), Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern
Powiat dziś
słupski
Parafia ewangelicka
Słupsk (Stolp)
Po 1945
zdewastowany
Dziś
Cmentarz ewangelicki (ruina)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Z osady Walkmühle pozostał cmentarz, położony około kilometra na północ od niej, na brzegu Słupi. Kościoła ani kaplicy w osadzie nie było. Chowano tu między innymi rodzinę Steingräberów.

Monografia cmentarzy powiatu słupskiego umieszcza cmentarz w dzisiejszym Lasku Południowym, po wschodniej stronie rzeki; był niewielki. W rzucie był pierwotnie kwadratowy i nieco wyniesiony w terenie, a wiodła do niego długa, prosta droga leśna. Dziś granic dawnego założenia nie sposób jednoznacznie odczytać. Portal cmentarzy słupskich podaje, że wejście tworzyły niegdyś dwa ceglane słupy, a teren otaczały wysokie jodły. W monografii zaznaczono, że dziś wokół nie ma starodrzewu.

Według monografii rozsypane wokół żeliwne okucia świadczą, że stały tu również krzyże żeliwne.

Leszczyce — dawniej Walkmühle, czyli „folusz” — były osadą foluszników nad Słupią, przy Słupsku (Stolp), w dawnym powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Do 1945 roku mieszkali tu ewangelicy, luteranie. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wymienia Walkmühle wśród osad należących do miasta Słupska. W dwóch budynkach mieszkalnych żyło wtedy 38 osób. W tym samym spisie dla całego miasta wpisano jako parafię ewangelicką Stolp.

Według opisu Pomorza Brüggemanna z 1784 roku Walkmühle wcielono do kościoła świętego Piotra na słupskim Starym Mieście.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Portal cmentarzy słupskich wymienia na cmentarzu pięć podstaw żeliwnych krzyży i dwa obeliski, monografia — kilka rozproszonych fragmentów kamiennych postumentów oraz granitową stelę z częściowo czytelną, ręcznie wyrytą inskrypcją.

Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, Dawne cmentarze w powiecie słupskim, Słupsk 2013; Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl); Gemeindelexikon für die Provinz Pommern (spis powszechny z 2 XII 1895), s. 168–169, 172–173, 180–181; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 905.

Położenie: 54,4303° N, 17,0250° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (cmentarze.slupsk.pl (N 54°25'49" E 17°01'30", Lasek Południowy nad Słupią), potwierdzone opisowo w PDF Mazurkiewicz-Palacz)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 905

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0694
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.