Dziedzictwo › Katalog › Smętowo Graniczne
Cmentarz · powiat starogardzki
Smętowo Graniczne — cmentarz poewangelicki
niem. Schmentau (evangelischer Kirchhof / Friedhof Schmentau)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Schmentau (evangelischer Kirchhof / Friedhof Schmentau)
- Miejscowość
- Smętowo Graniczne, gm. Smętowo Graniczne
- Dawny powiat
- Marienwerder
- Parafia ewangelicka
- Schmentau — własny kościół ewangelicki od 1904 r. (z plebanią); status parafii samodzielnej vs. filialnej (np. wobec Mewe) niepotwierdzony źródłowo [?]
- Dziś
- cmentarz przykościelny poewangelicki
Cmentarz przykościelny przy dawnym kościele ewangelickim w Smętowie Granicznym (niem. Schmentau). Neogotycki, ceglany kościół wzniesiono wraz z plebanią w 1904 r. dla rosnącej, głównie niemieckiej społeczności ewangelickiej (luterańsko-unijnej) osady kolejowej; cmentarz założono przy świątyni. Przed 1920 r.
Schmentau leżało w Kreis Marienwerder (rejencja Marienwerder, prowincja Prusy Zachodnie), w zawiślańskiej części kreisu oddanej Polsce w 1920 r.; w latach 1920–1939 należało do II RP (kolejowa stacja graniczna korytarza — stąd przydomek „Graniczne"). Po 1945 r. kościół przejęli rzymscy katolicy (parafia Ciała i Krwi Pańskiej), a cmentarz ewangelicki zachował się jako przykościelny; obiekt figuruje w rejestrze i ewidencji zabytków. Brak potwierdzonych źródłowo liczb ewangelików i statusu parafii ewangelickiej [?]. To dziedzictwo luterańsko-unijne, nie mennonickie.
Źródła
- pl.wikipedia — Smętowo Graniczne (kościół ewangelicki 1904, obecnie rzym.-kat. pw. Ciała i Krwi Pańskiej; par. kat. z Lalkowych i Luchowa, wniosek 1936)
- de.wikipedia — Gmina Smętowo Graniczne (niem. Schmentau; niemieckie nazwy wsi)
- de.wikipedia — Landkreis Marienwerder (zawiślańska, zachodnia część kreisu — Lalkau, Kirchenjahn, Mewe — oddana Polsce 1920)
- de.wikipedia — Landkreis Preußisch Stargard (weryfikacja negatywna: brak Schmentau w wykazie gmin 1910)
- zabytek.pl — kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. pw. Ciała i Krwi Pańskiej, Smętowo Graniczne (1904, neogotycki, ceglany; cmentarz ewangelicki przykościelny; rejestr + ewidencja)