DziedzictwoKatalog › Sobowidz

Kościół · powiat gdański

Sobowidz — kościół (dawniej ewangelicki)

niem. Sobbowitz

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Sobbowitz
Czas budowy
XIX w.
Miejscowość
Sobowidz, gm. Trąbki Wielkie
Dawny powiat
Danziger Höhe
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
kościół rzymskokatolicki Przemienienia Pańskiego (d. ewangelicki)

Sobowidz (niem. Sobbowitz), Kreis Danziger Höhe — do 1920 w prowincji Prusy Zachodnie (rejencja gdańska), w latach 1920–1939 w granicach Wolnego Miasta Gdańska, 1939–1945 w Reichsgau Danzig-Westpreußen. Wieś o przewadze ewangelickiej (1885: 461 ewangelików na 705 mieszkańców) z własną parafią i szkołą ewangelicką. Pierwszy kościół ewangelicki z 1798 rozebrano w 1837; obecny murowany, ceglany gmach poświęcono w 1843, przebudowano w 1864, a w latach 1897–1898 dodano apsydę, zakrystię i wieżę (575 miejsc).

Świadectwem trwania parafii ewangelickiej (unijnej, patronat pruski) do 1945 są dary cesarskie: witraż „Dobry Pasterz” od Wilhelma II oraz mszał od cesarzowej Augusty Wiktorii. Była to społeczność luterańsko-unijna, nie mennonicka. Po 1945 kościół przejęli katolicy; parafię Przemienienia Pańskiego erygowano w 1946. Obiekt ocalały, w rejestrze i ewidencji zabytków.

Położenie: 54,1455° N, 18,5913° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Kościół Przemienienia Pańskiego w Sobowidzu — Wikipedia (historia, daty budowy, dary cesarskie, parafia 1946)
  2. Zabytek.pl — kościół w Sobowidzu (g-236755, rejestr i ewidencja)
  3. L. Rhesa, Kurzgefaßte Nachrichten… Westpreußen, Königsberg 1834, s. 138 (sekcja B. Sobbowitz — parafia ewangelicka)
  4. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (statystyka wyznaniowa 1885: 705 mk., 461 ew.)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.