Dziedzictwo › Katalog › Sobowidz
Kościół · powiat gdański
Sobowidz — kościół (dawniej ewangelicki)
niem. Sobbowitz
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Sobbowitz
- Czas budowy
- XIX w.
- Miejscowość
- Sobowidz, gm. Trąbki Wielkie
- Dawny powiat
- Danziger Höhe
- Po 1945
- przejęty przez katolików
- Dziś
- kościół rzymskokatolicki Przemienienia Pańskiego (d. ewangelicki)
Sobowidz (niem. Sobbowitz), Kreis Danziger Höhe — do 1920 w prowincji Prusy Zachodnie (rejencja gdańska), w latach 1920–1939 w granicach Wolnego Miasta Gdańska, 1939–1945 w Reichsgau Danzig-Westpreußen. Wieś o przewadze ewangelickiej (1885: 461 ewangelików na 705 mieszkańców) z własną parafią i szkołą ewangelicką. Pierwszy kościół ewangelicki z 1798 rozebrano w 1837; obecny murowany, ceglany gmach poświęcono w 1843, przebudowano w 1864, a w latach 1897–1898 dodano apsydę, zakrystię i wieżę (575 miejsc).
Świadectwem trwania parafii ewangelickiej (unijnej, patronat pruski) do 1945 są dary cesarskie: witraż „Dobry Pasterz” od Wilhelma II oraz mszał od cesarzowej Augusty Wiktorii. Była to społeczność luterańsko-unijna, nie mennonicka. Po 1945 kościół przejęli katolicy; parafię Przemienienia Pańskiego erygowano w 1946. Obiekt ocalały, w rejestrze i ewidencji zabytków.
Źródła
- Kościół Przemienienia Pańskiego w Sobowidzu — Wikipedia (historia, daty budowy, dary cesarskie, parafia 1946)
- Zabytek.pl — kościół w Sobowidzu (g-236755, rejestr i ewidencja)
- L. Rhesa, Kurzgefaßte Nachrichten… Westpreußen, Königsberg 1834, s. 138 (sekcja B. Sobbowitz — parafia ewangelicka)
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (statystyka wyznaniowa 1885: 705 mk., 461 ew.)