Stara Dąbrowa — cmentarz ewangelicki

Przy Starej Dąbrowie były dwa cmentarze wiejskie, położone niedaleko od siebie. Według monografii dawnych cmentarzy powiatu słupskiego późniejszy, założony w lesie na północny wschód od miejscowości — wskazują go mapy z 1935 roku — został „prawie zupełnie wyczyszczony” z kamieni nagrobnych. Wcześniejszy, dziewiętnastowieczny, leży przy drodze do Zagórzyczek i zachował jeden fragment pomnika: kamienny postument pod żeliwny, ażurowy krzyż. Serwis cmentarze.slupsk.pl opisuje je po obu stronach leśnego traktu do Zagórzyczek, około 90 metrów od siebie. Pierwszy wyznaczają wał ziemny i dęby, w narożniku leży granitowy głaz, a z nagrobków została jedna granitowa podstawa z fragmentem żeliwnego krzyża; drugi, na wzniesieniu, zachował podstawy pod żeliwne krzyże i betonowe obrysy mogił dziecięcych.

Stara Dąbrowa, do 1945 roku Alt Damerow, leżała przy lesie, dwie mile na wschód od Słupska, w powiecie słupskim w rejencji koszalińskiej, i była jedną z osiemnastu dawnych wsi królewskich urzędu słupskiego. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku wieś, zapisana jako Damerow, należała wtedy do parafii w Zagórzycy (Sageritz) — wymieniono ją wśród wsi przypisanych do tamtejszego kościoła parafialnego (macierzystego), obok Karżniczki (Carstnitz) i owczarni Pappritzfelde. Brüggemann notował tu dziesięciu gospodarzy — sołtys był zarazem gajowym — i dwóch chałupników-budników; wieś liczyła 13 dymów. W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku zapisano tu 427 ewangelików i ani jednego katolika; według Pagla wszyscy mieszkańcy byli ewangelikami, a wieś należała do okręgu kościelnego Słupsk-Stare Miasto.

W samej wsi kościoła nie było, a ponieważ droga do Zagórzycy była daleka, dla starszych odprawiano niekiedy nabożeństwa w szkole; często były to tylko nabożeństwa czytane, prowadzone przez nauczyciela. Wspomnienia mieszkańców przytoczone przez Pagla wymieniają też „leśny kościół” (Waldkirche) za cmentarzem, przy drodze do Zagórzycy.

Radzieckie oddziały pancerne zajęły wieś 8 marca 1945 roku; tabory uchodźców z Prus Wschodnich i Zachodnich, które zatrzymały się we wsi, zostały rozjechane przez czołgi. Po 1945 roku ludność niemiecką wysiedlono, a miejscowość stała się polska.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. W monografii późniejszy z cmentarzy leży na północny wschód od wsi, a w serwisie cmentarze.slupsk.pl oba leżą na północny zachód.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 933; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 36; „Stara Dąbrowa”, cmentarze.slupsk.pl; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Alt Damerow; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 931.