Dziedzictwo › Katalog › Starkowo
Cmentarz · powiat słupski
Starkowo — cmentarz ewangelicki
niem. Starkow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Starkow
- Miejscowość
- Starkowo, gm. Ustka
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Po 1945
- zdewastowany
- Dziś
- cmentarz poewangelicki (zaniedbany)

Cmentarz w Starkowie leży około 500 metrów na zachód od wsi, przy drodze do Możdżanowa, wśród dawnych pól i łąk. Założono go na przełomie XIX i XX wieku lub na początku XX wieku. Na jego środku stała murowana kaplica z wieżą, rozebrana w latach pięćdziesiątych XX wieku. Dziś cmentarz jest nieczynny i zarośnięty samosiejkami; zachowały się między innymi fragment nagrobka, zarys grobu z granitu, ceglane słupki bramy, studnia cmentarna i przetrzebiony świerkowy starodrzew na granicy. Na północnym skraju pochowano w latach 1949–1950 pierwszych polskich osadników, w tym pięcioro dzieci.
Starkowo (po niemiecku Starkow) leżało w powiecie słupskim (Kreis Stolp) w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. W średniowieczu było własnością norbertanek słupskich, a po sekularyzacji dóbr kościelnych w XVI wieku stało się wsią domenalną (królewską).
W 1784 roku Starkowo, wieś królewskiego urzędu słupskiego, leżało dwie mile na północny zachód od Słupska, pół mili od Bałtyku. Mieszkało tu 15 gospodarzy z wolnym sołtysem, sześciu zagrodników i 10 chałupników-budników. Byli tu też gajowy i nauczyciel — razem 32 dymy. Wieś należała do parafii w Możdżanowie (Mützenow).
Starkowo leżało w okręgu kościelnym Słupsk-Miasto (Kirchenkreis Stolp-Stadt) Kościoła Unii Staropruskiej; parafia w Możdżanowie (Mützenow) liczyła w 1940 roku około 1000 wiernych. Skład parafii podaje Ernst Müller: gmina Możdżanowo, gmina Starkowo, królewska domena Golęcino i kolonia Scharfenstein z gminy Swołowo. Prawo powoływania duchownego w Możdżanowie należało do władcy krajowego.
Dnia 8 marca 1945 roku do wsi wkroczyła Armia Czerwona.
Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Starkowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl); Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 236; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 473; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Mützenow; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 934.
⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Starkowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 934
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Mützenow
- Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 473
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0766
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka