Starnice — cmentarz ewangelicki

W Starnicach kartografia wskazuje dwa miejsca pochówku. Pierwsze to duży cmentarz wiejski w kształcie wydłużonego prostokąta, na skraju lasu, około kilometra na południowy zachód od wsi. Drugie — niewielka powierzchnia w części północno-wschodniej, na której mapa z 1935 roku pokazuje kaplicę; została po niej betonowa wylewka posadzki, a śladów pochówków ani nagrobków tam nie ma. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego przypuszcza, że mogło to być miejsce spoczynku właścicieli ziemskich, rodziny von Gottberg.

W 1784 roku Starnice, położone nad Skotawą (Schottow), liczyły 22 dymy i miały nauczyciela.

Cmentarz wiejski zachował pierwotne graniczne nasadzenia świerkowe i dzięki nim wciąż jest rozpoznawalny. Rozplanowano go na prostokącie mniej więcej 61 na 185 metrów, na osi wschód–zachód; czynny był od drugiej połowy XIX wieku do 1945 roku. Najstarszy zachowany nagrobek, żeliwny krzyż Auguste Zessin, pochodzi z 1867 roku; wśród datowanych zabytków są też żeliwny krzyż wyznaczający mogiłę z 1894 roku i porcelanowa tabliczka z pochówku dziecięcego z 1910 roku.

Dziś cmentarz jest nieczynny i zarośnięty bluszczem, barwinkiem i paprociami. Zachowały się między innymi drewniany krzyż, dwa krzyże żeliwne, pięć granitowych podstaw pod krzyże żeliwne i siedemnaście fragmentów tablic inskrypcyjnych.

Starnice, po niemiecku Starnitz, były wsią z majątkiem w powiecie słupskim. W latach 1753–1945 dobra pozostawały w rękach rodziny von Gottberg. W samej wsi kościoła nie było; wieś należała do parafii w Dobieszewie, a przysiółek Starnice-Kolonia do parafii w Dębnicy Kaszubskiej.

Słownik geograficzny notuje w 1889 roku 68 mieszkańców wsi, wszystkich ewangelików, i osobno dobra z przyległościami, liczące 362 osoby, w tym pięciu katolików. Spis z 2 grudnia 1895 roku wykazał w samej wsi 73 ewangelików i ani jednego katolika.

Karl-Heinz Pagel podaje, że 8 marca 1945 roku Armia Czerwona zajęła Starnice. Mieszkańców wysiedlono za Odrę w lipcu lub sierpniu 1946 roku i w lipcu 1947 roku. Uczyli tu Dogs, Fuhrmann i Heinz Sonnenberg. Straty wyniosły 34 poległych, 53 zmarłych cywilów i 70 zaginionych; później odnaleziono 248 osób w RFN i 121 w NRD.

Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 67; Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl), hasło Starnice; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Starnitz; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1007–1008.