Cmentarz · powiat sztumski

Stary Targ — cmentarz ewangelicki przy kościele z 1930 roku (Altmark)

niem. Altmark

Rodzaj: cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka: Altmark
Miejscowość: Stary Targ
Dawny powiat: Kreis Stuhm (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś: sztumski
Po 1945: losu nie ustalono
Dziś: nie ustalono

Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000 — Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

W Starym Targu, po niemiecku Altmark, przy gminie ewangelickiej utworzonej w 1924 roku założono nowy cmentarz obok miejsca, na którym później stanął kościół. Księga pamiątkowa powiatu sztumskiego z 1975 roku pisze, że nowy cmentarz ewangelicki założono cztery lata przed budową kościoła, wzniesionego w latach 1929–1930. Polska Wikipedia wymienia w Starym Targu okresu międzywojennego trzy cmentarze: katolicki, ewangelicki i żydowski.

W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał Altmark jako wieś. Notował tu 109 domów mieszkalnych i 1058 mieszkańców, w tym 142 ewangelików, 886 katolików i 30 osób innych wyznań. Ewangelicy należeli do parafii w Sztumie; katolicy — do miejscowej parafii; miejscowość miała własny okręg szkolny.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Sztum (Stuhm) i podaje tu 104 ewangelików i 20 w obszarze dworskim.

Źródła: „Der Kreis Stuhm. Ein westpreußisches Heimatbuch”, wyd. Heimatkreis Stuhm, 1975, s. 149; pl.wikipedia, hasło „Stary Targ”; E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 196–197; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 71.

Położenie: 53,9233° N, 19,1699° E Pokaż w atlasie →

⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna. (PRZYBLIŻONA — punkt miejscowości Stary Targ z państwowego rejestru nazw geograficznych (PRNG 130082, SIMC 0157486; usługa WFS GUGiK), na ortofotomapie w zabudowie wsi przy głównej drodze; położenie cmentarza nieustalone (według księgi pamiątkowej leżał tuż obok kościoła, którego miejsce też nie jest znane))

Źródła

„Der Kreis Stuhm. Ein westpreußisches Heimatbuch”, wyd. Heimatkreis Stuhm, 1975 (przedruk 2011; skan: westpreussische-gesellschaft.de, Heimatkreis Stuhm)
Stary Targ — pl.wikipedia
Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego, wykaz dla gminy Stary Targ
„Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 71

Metryczka

Identyfikator w atlasie: CM-1181
Stan weryfikacji: wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń: średnia

Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.