Dziedzictwo › Katalog › Steblewo
Cmentarz · powiat gdański
Steblewo — cmentarz poewangelicki
niem. Kirchhof Stüblau (cmentarz przykościelny przy kościele ewangelickim w Stüblau)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Kirchhof Stüblau (cmentarz przykościelny przy kościele ewangelickim w Stüblau)
- Miejscowość
- Steblewo, gm. Suchy Dąb
- Dawny powiat
- Danziger Niederung
- Po 1945
- ruina
- Dziś
- pozostałości cmentarza przykościelnego z lapidarium, ruina kościoła
Steblewo (niem. Stüblau) na Żuławach Gdańskich (Kreis Danziger Niederung; 1920–1939 w granicach Wolnego Miasta Gdańska, wcześniej Prusy Zachodnie, RB Danzig). Miejscowość dała nazwę całym nizinom steblewskim (Stobbelowisches Werder). Zachowany obiekt to cmentarz przykościelny przy ruinie największego gotyckiego, ceglanego kościoła Żuław (XIV w.; parafia od 1343). Świątynia była ewangelicka (luterańska) w latach 1584–1945, pod patronatem miasta Gdańska; spalona w 1945 r. (najpewniej przez Armię Czerwoną), dziś trwała ruina z zachowaną wieżą i murami, zabezpieczona ok.
2013 r. Wokół ruiny zachowały się stele nagrobne z XVIII–XIX w. oraz kaplica grobowa rodziny Wessel z 1854 r., pełniąca funkcję lapidarium. To cmentarz parafii ewangelicko-luterańskiej — nie mennonicki, choć Żuławy Steblewskie były rdzennym terenem osadnictwa mennonickiego [?]. W 1885 r. wieś liczyła 513 mieszkańców (348 katolików, 165 ewangelików); katolicy należeli do parafii w Giemlicach.
Źródła
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego — Steblewo (Stüblau): 1885: 513 mk., 348 kat., 165 ew.; par. ew. w miejscu, par. kat. Giemlice; 1305/1343
- Steblewo – ruiny kościoła — Turystyczny Powiat Gdański
- Steblewo (Stüblau) – Żuławy, zulawy.infopl.info (gm. Suchy Dąb)
- Sołectwo Steblewo — Gmina Suchy Dąb (gotycki kościół, ruina, historia)
- zabytek.pl — ruina kościoła w Steblewie (g-298818)
- GAMEO — Stüblau (curid 52260) — hasło mennonickie regionu; dostęp zablokowany (403), niezweryfikowane