Steknica — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Steknicy (po niemiecku Fichthof) leży w lesie na południe od wsi, około 20 metrów na wschód od drogi Lębork–Łeba. Założony na planie kwadratu, zajmuje około 0,04 hektara; dokładnej daty założenia nie znaleziono w źródłach. Przetrwało 13 nagrobków, drewniany krzyż nad trzema grobami i odrestaurowany krzyż żeliwny z inskrypcją upamiętniającą Ferdinanda i Alwine Boyke, zmarłych w 1924 roku. Obrzeża porastają stare dęby i świerki. O losach cmentarza w 1945 roku nie znaleziono informacji w źródłach; po wysiedleniu ludności niemieckiej pozostał bez opieki.

Steknica była folwarkiem w powiecie lęborskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku figuruje jako osada licząca siedem domów mieszkalnych i 43 mieszkańców, zaliczona do miasta Łeby — osobnej gminy nie stanowiła. W Łebie mieściła się parafia ewangelicka, do której należeli tutejsi ewangelicy; katolicy należeli do Lęborka. Własnego kościoła ani kaplicy wieś nie miała.

W 1909 roku, po dwóch latach robót, ukończono kamienną groblę łączącą Steknicę z Żarnowską, a zarazem oddano do użytku brukowaną szosę z Żarnowskiej do drogi Łeba–Lębork.

Karta ewidencyjna cmentarza, którą 26 sierpnia 2005 roku wypełnił architekt Marcin Palacz na zlecenie Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, podaje jako dawną nazwę miejscowości Fichthof i datuje cmentarz na koniec XIX wieku. Cmentarz leży w lesie na południe od wsi, około 20 metrów na wschód od głównej drogi Łeba–Lębork i około 100 metrów od parkingu, na wzniesieniu wysokim na około 70 centymetrów; zajmuje 0,04 hektara (fragment działki 58/33L).

Według karty układ jest regularny, prawdopodobnie jednokwaterowy, a jego granice czytelne dzięki obsadzeniu świerkami. Naliczono 13 wolno stojących nagrobków, wszystkie zdewastowane, wśród nich grób podwójny bez tablicy i postument w kształcie pnia drzewa. Według karty nie zachowała się wtedy żadna tablica nagrobna ani krzyż, a wejścia nie dało się wskazać; przypuszczalnie wyznaczają je zgrupowane dęby w narożniku. Ze starodrzewu policzono 18 świerków o średnicy pnia od 60 do 75 centymetrów i 7 dębów (od 45 do 64 centymetrów). Jako źródło karta wymienia „Lauenburger Heimatkalender” z 1908 roku.

Plan cmentarza w skali 1:500 pokazuje niewielki prostokąt w lesie, między główną drogą z Łeby do Lęborka a drogą leśną, obsadzony na obwodzie świerkami; przy wschodnim boku rosną dęby. Zaznaczono groby pojedyncze i podwójne z tablicami, groby dziecięce oraz postumenty w kształcie pni drzew.

Według pisma Urzędu Gminy Wicko z 7 lutego 2018 roku cmentarz leży na działce 58/33-L, której właścicielem jest Nadleśnictwo Lębork; ani nadleśnictwo, ani gmina go nie porządkowały. Cmentarz figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Claudia Fredrich ze stowarzyszenia dawnych mieszkańców Łeby, która dokumentowała ten cmentarz z Nadleśnictwem Lębork, opisuje go jako leżący niedaleko szosy, zarośnięty, z widocznymi resztkami nagrobków. W jednym z dołów na cmentarzu znalazła żeliwny krzyż nagrobny rozbity na cztery części; dała go zespawać i pomalować i przechowuje go u siebie. Według jej wyjaśnienia na cmentarzu są dwa różne żeliwne krzyże: jeden Hermanna Bocka, drugi z napisem upamiętniającym wycużnika Ferdinanda Boykego (ur. 22 października 1838, zm. 21 listopada 1924) i jego żonę Alwine z domu Schröder (ur. 4 maja 1849, zm. 9 czerwca 1924), rodziców gospodarza Hermanna Boykego.

Cmentarz leży po prawej stronie drogi od Łeby, około 150 metrów za odgałęzieniem do Łebieńca, za dzisiejszym parkingiem, w lesie około 20 metrów od szosy. Teren należy do Nadleśnictwa Lębork, leśnictwo Steknica.

Na prośbę Claudii Fredrich słupska delegatura Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków przekazała jej 14 stycznia 2019 roku wytyczne konserwatorskie dla cmentarzy w Steknicy, Nowęcinie i Ulini. Wytyczne przewidują oczyszczenie terenu przez wykoszenie i usunięcie zakrzaczeń, ale bez ich całkowitego usuwania, uprzątnięcie śmieci, uczytelnienie położenia nagrobków, drogowskaz i tablicę z informacją o cmentarzu oraz rozważenie nowych nasadzeń zieleni; konserwator dopuścił symboliczną bramę wejściową, a przy ewentualnych ścieżkach tylko nawierzchnię utwardzoną ulepszoną, bez betonu, kostki brukowej czy kamienia.

10 kwietnia 2019 roku cmentarz sfotografowała Alicja Kąckowska z Nadleśnictwa Lębork; tego samego dnia obejrzano także cmentarze w Nowęcinie, Ulini i Bargędzinie.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, hasło Żarnowska — Lebafelde (dawna witryna, kopia archiwalna z 3 sierpnia 2016 roku) i wykaz punktów cmentarnych ziemi lęborskiej (plik GPX), punkt „Steknica”; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, s. 186; Claudia Fredrich (Bund der Lebaer), notatka o cmentarzu w Steknicy i zdjęcia z listopada 2017 i czerwca 2022 roku, przekazane autorowi atlasu 6 października 2026 roku; plany cmentarzy gminy Wicko w skali 1:500 (autor nieustalony), ze zbioru „Friedhofspläne” przekazanego przez Claudię Fredrich 6 października 2026 roku; karta cmentarza w Steknicy, wyp. M. Palacz, 26 sierpnia 2005 roku (z budżetu Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków), z planem w skali 1:500; kopie przekazane autorowi atlasu przez Claudię Fredrich 7 października 2026 roku; pismo Urzędu Gminy Wicko do Claudii Fredrich z 7 lutego 2018 roku, znak GG.6724.19.2018 (wykaz działek i właścicieli dawnych cmentarzy); kopie przekazane autorowi atlasu przez Claudię Fredrich 7 października 2026 roku; pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku, delegatura w Słupsku, do Claudii Fredrich z 14 stycznia 2019 roku, znak ZND-III.5183.513.2018.ED (wytyczne konserwatorskie); kopie przekazane autorowi atlasu przez Claudię Fredrich 7 października 2026 roku; Alicja Kąckowska (Nadleśnictwo Lębork), zdjęcia z 10 kwietnia 2019 roku, przekazane przez Claudię Fredrich 7 października 2026 roku.