Dziedzictwo › Katalog › Stilo
Cmentarz · powiat wejherowski
Stilo — cmentarz ewangelicki
niem. Stilo (Stilo-Kathen)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Stilo (Stilo-Kathen)
- Miejscowość
- Stilo, gm. Choczewo
- Dawny powiat
- Kreis Lauenburg i. Pom. (Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze)
- Powiat dziś
- wejherowski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem

Po dawnych mieszkańcach Stilo został niewielki cmentarz. Leży on na wzniesieniu, około 800 metrów od osady. Podczas oględzin w 2014 roku nie znaleziono tam kamiennych elementów nagrobnych; zachował się fragment częściowo zniszczonego drewnianego ogrodzenia. W tym miejscu leży na ziemi deska, niegdyś przybita do drzewa, z rytym napisem „JA JESTEM ŚWIATŁOŚCIĄ ŚWIATA”. Autorzy dokumentacji dopuszczają dwie możliwości: albo był to pochówek doraźny — poepidemiczny lub ofiar katastrof morskich — albo cmentarz bardzo stary, zatarty jeszcze przed wojną. Obiekt nie figuruje w wykazie zabytków gminy Choczewo.
Stilo, po niemiecku Stilo-Kathen, a dziś Osetnik, to kolonia w sołectwie Sasino, w gminie Choczewo w powiecie wejherowskim, przy latarni morskiej. Przed 1945 rokiem należała do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.) w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Franz Schultz umieścił ją w 1912 roku w wykazie miejsc zamieszkanych powiatu jako „Stilokathen bei Neu Sassin”, czyli przysiółek przy Nowym Sasinie. Nowy Sasin (Neu Sassin), przy którym Franz Schultz notował Stilo, spis powszechny z 1895 roku zalicza do obwodu dworskiego Sassin w powiecie lęborskim. W dokumentacji FotoExploracje podano, że w 1895 roku osada liczyła ośmioro mieszkańców. Po uruchomieniu latarni, budowanej w latach 1904–1906, liczba mieszkańców nie przekraczała 25 osób. Kościoła ani kaplicy tu nie było.
Po 1945 roku osada była polska, a urzędową nazwę Osetnik ustalono w 1948 roku.
Źródła: FotoExploracje (Lębork), dokumentacja cmentarza ewangelickiego w Stilo — materiały z oględzin terenu w 2014 roku, konsultacja Jarosław Gburczyk; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 37 (wykaz miejsc zamieszkanych, pozycja 208); A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Lauenburg i. Pomm., s. 194, pozycja 144 (obwód dworski Sassin i jego osady).
Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — punkt „Stilo” w jego zbiorze położeń cmentarzy)
Źródła
- FotoExploracje (Lębork) — cmentarz ewangelicki w Stilo, materiały z oględzin terenu w 2014 roku, konsultacja Jarosław Gburczyk
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen", Neidenburg 1890
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0951
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie