DziedzictwoKatalog › Stogi

Cmentarz · powiat malborski

Stogi — cmentarz poewangelicki

niem. Mennonitenfriedhof Heubuden (Heubuden)

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Mennonitenfriedhof Heubuden (Heubuden)
Miejscowość
Stogi
Dawny powiat
Kreis Marienburg
Dziś
zachowany cmentarz mennonicki (największy w Polsce)

Cmentarz mennonicki w Stogach (do 1945 Heubuden, Wielkie Żuławy Malborskie / Gross-Werder) — największy i jeden z najstarszych cmentarzy mennonickich w Polsce, na 2,6 ha. Był głównym miejscem pochówku Mennonitengemeinde Heubuden-Marienburg, największej wiejskiej gminy mennonickiej Niemiec Wschodnich (nurt staroflamandzki, korzenie niderlandzkie) — wspólnoty anabaptystycznej, odrębnej od luteran; chowano tu też miejscowych ewangelików. Cmentarz przy mennonickim kościele wzmiankowany 1755, gmina przejęła go 1905; rejestr NID datuje na 1768. Zachowanych ok.

260 obramowań grobów (tumb) i 78 charakterystycznych stel z bogatą symboliką; rośnie tu ok. 300-letni dąb. Ostatnie pochówki w czasie II wojny; w 1945 wspólnota rozproszona (Dania, RFN, Urugwaj, Kanada). Wpisany do rejestru zabytków, dziś zachowany, choć wymaga opieki.

Położenie: 54,0709° N, 18,9809° E Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Cmentarz mennonicki w Stogach — Wikipedia (pl)
  2. Stogi — cmentarz mennonicki, Zabytek.pl (NID, karta cmentarza, 11 fot., współrzędne 54,0706/18,9799)
  3. Heubuden (Mennonite settlement) — GAMEO, Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online
  4. Stogi (Heubuden) — Katalog zabytków osadnictwa holenderskiego w Polsce (holland.org.pl)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.