Dziedzictwo › Katalog › Stogi
Cmentarz · powiat malborski
Stogi — cmentarz poewangelicki
niem. Mennonitenfriedhof Heubuden (Heubuden)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Mennonitenfriedhof Heubuden (Heubuden)
- Miejscowość
- Stogi
- Dawny powiat
- Kreis Marienburg
- Dziś
- zachowany cmentarz mennonicki (największy w Polsce)
Cmentarz mennonicki w Stogach (do 1945 Heubuden, Wielkie Żuławy Malborskie / Gross-Werder) — największy i jeden z najstarszych cmentarzy mennonickich w Polsce, na 2,6 ha. Był głównym miejscem pochówku Mennonitengemeinde Heubuden-Marienburg, największej wiejskiej gminy mennonickiej Niemiec Wschodnich (nurt staroflamandzki, korzenie niderlandzkie) — wspólnoty anabaptystycznej, odrębnej od luteran; chowano tu też miejscowych ewangelików. Cmentarz przy mennonickim kościele wzmiankowany 1755, gmina przejęła go 1905; rejestr NID datuje na 1768. Zachowanych ok.
260 obramowań grobów (tumb) i 78 charakterystycznych stel z bogatą symboliką; rośnie tu ok. 300-letni dąb. Ostatnie pochówki w czasie II wojny; w 1945 wspólnota rozproszona (Dania, RFN, Urugwaj, Kanada). Wpisany do rejestru zabytków, dziś zachowany, choć wymaga opieki.
Źródła
- Cmentarz mennonicki w Stogach — Wikipedia (pl)
- Stogi — cmentarz mennonicki, Zabytek.pl (NID, karta cmentarza, 11 fot., współrzędne 54,0706/18,9799)
- Heubuden (Mennonite settlement) — GAMEO, Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online
- Stogi (Heubuden) — Katalog zabytków osadnictwa holenderskiego w Polsce (holland.org.pl)