Stowięcino — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Stanisława Biskupa i Męczennika)

Według Ericha Johannesa, który opisał kościół w Stowięcinie, po niemiecku Stojentin, w 1937 roku, świątynia stoi w najwyżej położonym miejscu wsi, na trawniku z grupami starszych drzew, od strony drogi zamkniętym podmurówką z kamienia polnego. Wieś leży w gminie Główczyce w powiecie słupskim. Dziś jest to rzymskokatolicki kościół parafialny pod wezwaniem świętego Stanisława Biskupa i Męczennika. Rejestr zabytków województwa pomorskiego wymienia zespół kościoła parafialnego pod numerem A-156 z 2 lutego 1961 roku i z 30 czerwca 2005 roku: kościół, datowany na XV wiek (wieża), XVIII wiek i lata 1960–1970, plebanię z drugiej połowy XIX wieku i cmentarz kościelny.

Johannes pisał, że nie zdołał ustalić czasu budowy, ale kościół stał tu już przed Reformacją: matrykuła z 1590 roku wymienia przedmioty pozostałe z czasów katolickich nabożeństw. Ta matrykuła z 25 lipca 1590 roku była według niego najstarszym zachowanym dokumentem kościoła. Patronami byli wtedy bracia Bastian i Gerson von Stojentin, pastorem — David Farschbotter, urzędujący od 27 czerwca 1589 roku; do parafii należało dziesięć wsi, a wśród ksiąg kościoła spisano niemiecką Biblię, postyllę Lutra i pomorskie ordynacje kościelne z 1535 i 1569 roku. Ernst Müller w księdze duchownych pomorskich z 1912 roku wymienia Davida Farschbottera jako pierwszego pastora: powołali go w 1589 roku bracia Sebastian i Gerson von Stojenthin, a 27 czerwca został ordynowany i wprowadzony w urząd. Prawo powoływania duchownego mieli według Müllera właściciele dóbr należących do parafii.

Ludwig Böttger, opisując w 1894 roku zabytki powiatu słupskiego, przedstawił kościół z wieżą od zachodu, wielobocznym prezbiterium i osobno dobudowaną zakrystią. Mury wzniesiono z cegły i kamienia polnego na cokole z kamienia polnego i w całości otynkowano; prezbiterium z zakrystią dostawiono według Böttgera około stu pięćdziesięciu lat przed wydaniem jego inwentarza, żeby przedłużyć kościół. Wieżę nakrywał smukły hełm kryty gontem, zachodnie wejście miało ostrołukowy portal, a nawę płaski drewniany strop. Johannes podał w 1937 roku, że wieża ma około 33 metrów wysokości.

Böttger opisał w kościele barokowy ołtarz na murowanej mensie, z obrazem Ukrzyżowania pośrodku i Zmartwychwstania w górnej części. Ambona pochodzi według napisu z 1632 roku; w środkowym polu jej kosza wprawiono intarsję z barwionego drewna z herbem małżeńskim Albrechta Putkamera i Madaleny Bohten oraz rokiem 1632 — tak nazwiska zapisano w napisie, który przytaczają Böttger i Johannes. Böttger opisał też anioła chrzcielnego z XVII albo raczej XVIII wieku, obraz olejny przedstawiający zmarłą w 1682 roku Barbarę Sophię von Zastrow jako dziecko prowadzone przez anioła oraz późnogotycki srebrny, złocony kielich z herbem Jochima Stojentina i Anny Massowen; prospekt organowy pochodził według niego z początku XIX wieku.

Böttger wymienił trzy dzwony: jeden bez napisu, najmniejszy z napisem „Deo anno domini 1651” i największy, odlany w 1777 roku przez J. M. Meiera w Sławnie, z nazwiskami patronów, Jürgena von Wobesera i Carla von Münchowa, oraz ówczesnego duchownego, Christiana Pomiana Pesaroviusa. Johannes zapisał w 1937 roku, że tych trzech dawnych dzwonów już nie ma, a dwa z nich oddano podczas wojny; w 1921 roku kościół otrzymał trzy nowe, a na największym umieszczono napis, że ufundowała go w ciężkich czasach gmina kościelna Stowięcino.

Według Johannesa w 1933 roku wstawiono dwa nowe okna z malowidłami na szkle: jedno przedstawia niesienie krzyża, drugie symbolicznie ukazuje ofiarę poległych w wojnie światowej.

Gminny program opieki nad zabytkami gminy Główczyce na lata 2024–2027 podaje, że z XV wieku zachowała się tylko wieża, a nawa pochodzi z XVII wieku i przebudowano ją w 1963 roku; wymienia też ambonę z 1632 roku, prospekt organowy z początku XIX wieku i epitafium Barbary von Zastrow. Według tego programu wyposażenie kościoła wpisano do rejestru zabytków ruchomych pod numerem 278 (2 listopada 1998 roku i 31 lipca 2013 roku). Ewangelicki cmentarz wsi ma w atlasie osobny wpis.

Źródła: L. Böttger, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 4: „Der Kreis Stolp”, Stettin 1894, s. 33–35; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 515; E. Johannes, „Aus alten Kirchenbüchern von Stojentin”, „Ostpommersche Heimat” 1935, nr 49, s. 193 (dokończenie w nr 50); E. Johannes, „Die Kirche von Stojentin”, „Ostpommersche Heimat” 1937, nr 19, s. 74; Narodowy Instytut Dziedzictwa, „Rejestr zabytków nieruchomych — województwo pomorskie”, stan na 30 czerwca 2026 roku, s. 94; Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Główczyce na lata 2024–2027, uchwała nr XVII/137/25 Rady Gminy Główczyce z 28 sierpnia 2025 roku, Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego 2025, poz. 3218, s. 62 i 71.