Dziedzictwo › Katalog › Strzebielinko

Cmentarz · powiat wejherowski

Strzebielinko — cmentarz wiejski

niem. Friedrichsrode

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Friedrichsrode
Miejscowość
Strzebielinko, gm. Gniewino
Dawny powiat
Kreis Neustadt i. Westpr. (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
wejherowski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Strzebielinko ma dwa stanowiska cmentarne, oddalone od siebie o około 1,2 kilometra. Jedno, w lesie na północ od dworu, na działce 209, to cmentarz właścicieli majątku. Drugie leży na południowy wschód od niego; w wojewódzkiej ewidencji zabytków odpowiada mu cmentarz ewangelicki o powierzchni 0,12 hektara na działkach 63/2 i 64 w obrębie Słuszewo.

Strzebielinko, dawniej Strzebielinken, było dobrami rycerskimi przy granicy pomorskiej, w powiecie wejherowskim (Kreis Neustadt in Westpreußen). Od 1803 roku właścicielem majątku, a także dóbr Prusewo i Brzyn, był pan von Kurowski. Polską nazwę zastąpiła z czasem niemiecka Friedrichsrode: Franz Schultz wymienia ją wśród dwudziestu jednu nazw zniemczonych na wniosek sejmiku powiatowego do 1886 roku. Uchwałą sejmiku z 3 października 1873 roku i rozporządzeniem gabinetowym z 8 września 1874 roku odłączono część sąsiedniego Burgsdorfu i przyłączono ją do Friedrichsrode. Od 24 listopada 1902 roku wieś miała własny przystanek na otwartej wtedy kolei wąskotorowej z Wejherowa do Prusewa.

Karta cmentarza z 1985 roku ocenia jego stan słowami: „Bardzo zły. W zasadzie zupełnie zdewastowany. Drzewostan zachowany”. Teren założony na rzucie prostokąta nie miał wtedy ogrodzenia ani śladu alei, a układ grobów czytelny był na niewielkich fragmentach. Z dawnego wyposażenia przetrwał fragment ozdobnego ogrodzenia kutego w żelazie w zachodniej części. Dobrze trzymał się starodrzew — trzy buki, dwa dęby, pięć świerków i sześć starych czereśni. Z nagrobków zachowanych na cmentarzu w 1985 roku żaden nie nosił daty.

Źródła: M. Drzewiecki, zbiór położeń do „Cmentarzy Ziemi Lęborskiej” i powiatów sąsiednich; wojewódzka ewidencja zabytków, gmina Gniewino, pozycje 145 i 151; F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 377, 379–380 i 418; karta cmentarza w Strzebielinku, oprac. G. Olszewska-Hellmann, Gdańsk 1985 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl).

Położenie: 54,7238° N, 18,0428° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — punkt „Strzebielinko” z jego zbioru położeń cmentarzy)

Źródła

  1. M. Drzewiecki, zbiór położeń cmentarzy do serwisu „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” (plik cmentarze.gpx)
  2. Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego
  3. F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1163
Stan weryfikacji
do dalszego sprawdzenia w źródłach
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.