Dziedzictwo › Katalog › Strzeszewo
Cmentarz · powiat lęborski
Strzeszewo — cmentarz ewangelicki
niem. Stresow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Stresow
- Miejscowość
- Strzeszewo, gm. Wicko
- Dawny powiat
- Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- lęborski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Schwartow (Zwartowo, gm. Choczewo) — wg Meyers Gazetteer
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- dwa zdewastowane cmentarze poewangelickie w lesie

Strzeszewo, po niemiecku Stresow, leży w gminie Wicko. Własnego kościoła nie miało. W lesie na północny zachód od wsi zachowały się dwie sąsiadujące nekropolie ewangelickie: starsza, dziewiętnastowieczna, i młodsza, z początku XX wieku. Są silnie zdewastowane: większość nagrobków jest nieczytelna albo rozgrabiona, elementów żeliwnych brak, układ alejek się zatarł. Odczytano jeden nagrobek — Marthy Hoger (1881–1941). W marcu 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona, a ludność niemiecką wysiedlono.
Strzeszewo było majątkiem rycerskim w powiecie lęborskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; leżało przy szosie do Wejherowa. W dokumencie z 26 maja 1348 roku wielki mistrz Henryk Tusemer nadał łącznie Choczewo (47 włók) i Strzeszewo (30 włók) wiernemu Jeschkowi, synowi Swinczkena. Urząd stanu cywilnego i obwód urzędowy mieściły się w Roszczycach, sąd w Lęborku. Wieś nosiła też nazwę kaszubską Strezézowo — pod nią wymienia ją Franz Tetzner w wykazie nazw miejscowych ziemi lęborskiej, obok Sasina, Ulini, Bargędzina, Roszczyc, Maszewa, Zdrzewna, Kopaniewa, Wicka, Wrześcia i Charbrowa.
Opis Pomorza z 1784 roku notuje tu folwark, dwóch chłopów, czterech zagrodników, karczmę i 11 palenisk. Wieś należała formalnie do rzymskokatolickiego kościoła w Białogardzie, ale — jak zanotował w tym opisie Ludwig Wilhelm Brüggemann — „mieszkańcy niemieccy trzymają się kościoła charbrowskiego, polscy zaś salińskiego”.
Słownik geograficzny odnotował 838 hektarów ziemi i stan z 1885 roku: 13 domów i 33 dymy. W tym stanie Słownik zapisał 238 mieszkańców, wśród nich 237 ewangelików i jednego katolika. Pocztę majątek miał według Słownika w Żelaźnie, a parafię katolicką w Lęborku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wymienia Strzeszewo w dziale obwodów dworskich (strony 194–195, pozycja 159) i zapisuje 195 ewangelików, ani jednego katolika. Od 1 stycznia 1902 roku, na mocy aktu z 1901 roku tworzącego gminę kościelną w Zwartowie (Schwartow), Strzeszewo przeniesiono z parafii charbrowskiej do zwartowskiej.
Według Schultza majątek liczył na początku XX wieku 205 mieszkańców. Jego obszar Schultz podaje na 813 hektarów.
Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, tom XI; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (strony 194–195, pozycja 159); Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; FotoExploracje — Strzeszewo; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784, s. 1082; F. Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912; „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Pommern”, rocznik 1901; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, cz. II, Stettin 1912, s. 261–262 (hasło Schwartow).
Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XI, hasło Strzeszewo
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, powiat Lauenburg i. Pomm., s. 194, pozycja 159 („Strejow”)
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. XI, hasło Strzeszewo
- F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, tabela parafii nowych
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 36
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784
- Cmentarze ewangelickie Nordow (ciekocinko.pl, kulturawlesie.pl)
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — gmina Choczewo
- Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912, hasła Charbrow (s. 246) i Schwartow (s. 261–262)
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0890
- Stan weryfikacji
- do dalszego sprawdzenia w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka