Dziedzictwo › Katalog › Suchorze
Cmentarz · powiat bytowski
Suchorze — cmentarz ewangelicki
niem. Zuckers
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Zuckers
- Miejscowość
- Suchorze, gm. Trzebielino
- Dawny powiat
- Kreis Rummelsburg in Pommern, Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Bütow)
- Powiat dziś
- bytowski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Zettin (Cetyń); Amtsbezirk Gumenz (Gumieniec)
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz poewangelicki (relikt)

Cmentarz w Suchorzu, w gminie Trzebielino, założono w lesie, na skraju wsi w stronę Zielina (Sellin) i Miastka — stąd jego niemiecka nazwa Waldfriedhof, cmentarz leśny. Przy wejściu stała kamienna dzwonnica z wieżą i dwoma dzwonami (Glockenhaus), a na wzniesieniu stało rodowe mauzoleum. W 1965 roku kaplicę cmentarną, trupiarnię i mauzoleum wpisano do rejestru zabytków jako budowle na nieużytkowanym cmentarzu, należące do Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Trzebielinie. Stoją tu dziś kamień pamiątkowy z 2000 roku i drewniany krzyż, o które dbają uczniowie miejscowej szkoły.
Suchorze, po niemiecku Zuckers, leżało do 1945 roku w powiecie miasteckim (Kreis Rummelsburg in Pommern), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Wieś wzmiankowano w 1478 roku jako dobra rodu von Massow. Własnego kościoła parafialnego nie miała — stała tu tylko mała kaplica. Należała do parafii ewangelickiej w Cetyniu (Zettin) i do okręgu urzędowego Gumieniec (Gumenz). Ernst Müller wymienia Suchorze wprost w składzie tej parafii, obok Cetynia, Poborowa, Zielina, Starkowa i kilku dalszych wsi oraz licznych wybudowań, gospodarstw i kolonii.
Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Suchorze, po niemiecku Zuckers, miało nauczyciela, a właściciel wsi współsprawował patronat nad kościołem w Cetyniu (Zettin).
Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął Zuckers jako obwód dworski: 291 mieszkańców, wszyscy wyznania ewangelickiego, z urzędem stanu cywilnego i okręgiem urzędowym w Gumieńcu. W 1939 roku było tu 75 gospodarstw i 398 mieszkańców.
6 marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona.
Według księgi adresowej majątków rycerskich Pomorza z 1879 roku właścicielem majątku rycerskiego Suchorze, po niemiecku Zuckers, był Grundiess. W 1879 roku majątek liczył 1091,70 hektara i miał gorzelnię parową. W 1905 roku majątek miał właściciela o nazwisku Siemers. W latach 1911–1928 należał do Wilhelma Meißnera, porucznika rezerwy; liczył wtedy około 600 hektarów.
Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 816; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 133; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 80 (hasło Zettin); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Rummelsburg, s. 168–169, pozycja 129; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 154–155; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 164–165; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 288; „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie” 1966, nr 18, poz. 148, s. 3.
⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 133
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 816
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 132–133
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 154–155
- „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 164–165
- „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 288
- „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie” 1966, nr 18, poz. 148, s. 3
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0732
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka