Sulmin — dawny kościół ewangelicki (ob. galeria sztuki)

Sulmin (niem. Sulmin, Kreis Danziger Höhe, RB Danzig; po 1920 powiat kartuski) miał REALNĄ warstwę ewangelicką. W wyniku pruskiej kolonizacji przełomu XIX/XX w. osiedlono tu protestanckich osadników niemieckich (m.in. dawnych kolonistów z Rosji), a ludność przed 1920 była w większości ewangelicka.

Neobarokowy kościół ewangelicki wzniesiono w latach 1905–1906 (kamień węgielny 29 VI 1905, poświęcenie 1906), z organami firmy Wittek z Elbląga (1906). 15 VIII 1907 Sulmin stał się samodzielną gminą ewangelicką. Świątynia służyła ewangelikom do 1939 r. Po 1945 (zajęcie przez Armię Czerwoną w marcu 1945) budynek był seminarium (1949–1950), potem magazynem; od 1979 własność prywatna (rzeźbiarz W. Wieczorkiewicz), odbudowany po pożarze 2005 — dziś prywatna galeria sztuki [?]. We wsi także międzywojenny cmentarz z klasycystyczną kaplicą Gralathów.