Dziedzictwo › Katalog › Świecichowo
Cmentarz · powiat słupski
Świecichowo — cmentarz ewangelicki
niem. Schwetzkow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Schwetzkow
- Miejscowość
- Świecichowo, gm. Damnica
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Dammen (Damno), Kirchenkreis Stolp-Altstadt, Kirchenprovinz Pommern (Kościół Unii Staropruskiej)
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- Cmentarz poewangelicki

Świecichowo, do 1945 roku Schwetzkow, nie miało własnego kościoła. Została tu wiejska nekropolia — cmentarz ewangelicki, dziś poewangelicki. Wieś należy obecnie do gminy Damnica.
W 1784 roku Świecichowo liczyło 27 dymów; tutejszy nauczyciel dostawał od króla 40 talarów rocznej pensji łaskawej, a z dóbr płacono 96 talarów daniny przeznaczonej na pensje wiejskich nauczycieli. Wieś leżała wtedy w synodzie słupskim.
Przed 1945 rokiem Schwetzkow leżało w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, na północny wschód od Słupska, między Słupią a Łupawą. Była to wieś z majątkiem i licznymi gospodarstwami chłopskimi, dawne lenno rodu von Schwetzkow, zwanego także von Stojentin — według Pagla obie nazwy oznaczają jeden ród. W 1523 roku wzmiankowano w Schwetzkow Clawesa Swetzkowa z braćmi. Od 1858 roku do 1945 majątek należał do rodziny Holtz.
Według Pagla wszyscy mieszkańcy byli ewangelikami i należeli do parafii w Damnie, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto, w Kościele unii staropruskiej. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, w którym Schwetzkow figuruje jako obwód dworski, naliczył tu 203 mieszkańców — 184 ewangelików i 19 katolików; katolików przypisał do parafii w Słupsku. Ludność liczyła 234 osoby w 1910 roku, 285 w 1933 i 271 w 1939, a w jednoklasowej szkole uczyło się w 1932 roku 57 dzieci.
8 marca 1945 roku wieś zajęły wojska radzieckie. Ludność niemiecką wysiedlono; kartoteka wysiedlonych z Pomorza ustaliła później 137 dawnych mieszkańców w Republice Federalnej Niemiec i 74 w Niemieckiej Republice Demokratycznej.
Karl-Heinz Pagel podaje, że ostatnim nauczycielem był Siegfried Marzuch. Straty: 7 poległych, 6 zmarłych cywilów, 31 zaginionych.
Karta cmentarza z 30 października 1994 roku ocenia jego stan słowami: „nagrobki usunięte, drzewostan przerzedz.”. Cmentarz o powierzchni 35 arów leżał w południowej części wsi, przy drodze polnej prowadzącej do PGR Głodowa, pośród pól uprawnych; zachowało się wtedy dziewięć mogił, dwa nagrobki oraz kamienny krzyż z 1936 roku, uznany za najstarszy istniejący nagrobek. Z dawnego ogrodzenia pozostał fragment, a wśród gęstych zakrzewień rosły pojedyncze stare dęby, buki, jesion i wiąz.
Źródła: K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern. Zeugnisse seiner deutschen Vergangenheit”, Lubeka 1989, s. 902–904; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, na podstawie spisu powszechnego z 2 grudnia 1895 roku, Kreis Stolp, s. 182–183, poz. 295; karta cmentarza w Świecichowie, oprac. H. Grecki, 1994 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1003–1004.
Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie ze zbioru autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, potwierdzony ortofoto/NMT GUGiK; do zbioru M. Drzewieckiego punkt trafił od innej osoby, której autor nie potrafi dziś wskazać (list z 12 października 2026 roku))
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim – Miejscowości
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1003–1004
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0529
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka