Dziedzictwo › Katalog › Sycewice

Cmentarz · powiat słupski

Sycewice — dwa wiejskie cmentarze ewangelickie na zachód od wsi

niem. Zitzewitz

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Zitzewitz
Czas założenia
między 1890 a 1911 rokiem
Miejscowość
Sycewice, gm. Kobylnica
Dawny powiat
Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Symbow (Zębowo), Kirchenkreis Stolp-Stadt, Kościół Ewangelicko-Unijny (Altpreußische Union)
Po 1945
zdewastowany
Dziś
zdewastowany cmentarz poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

W Sycewicach, po niemiecku Zitzewitz, są dwa dawne cmentarze wiejskie. Leżą na zachód od wsi, przy drodze polnej, po jej południowej stronie, kilkadziesiąt metrów od siebie; bliższy wsi ma plan wydłużonego prostokąta, drugi — kwadratu. Oba pozostają czytelne w terenie dzięki częściowo zachowanym granicznym nasadzeniom drzew, które odcinają je od pól i łąk. W monografii cmentarzy powiatu słupskiego zapisano, że powstały niemal równocześnie, na przełomie XIX i XX wieku, między 1890 a 1911 rokiem.

Dziś oba są zaniedbane i zarośnięte samosiewem. Nie ma na nich tablic ani krzyży, ale widać rzędy mogił, z których część obwiedziono kamiennymi ramami; stoi też granitowy słup bramy, a elementów nagrobnych zachowało się około dwustu. Większość pomników nie ma inskrypcji; te odczytane wskazują pochówki od początku XX wieku po lata czterdzieste. Na jednym z cmentarzy leży fragment tablicy z częściową inskrypcją pomnika poświęconego mieszkańcom Sycewic poległym w pierwszej wojnie światowej. Trzeci cmentarz we wsi, rodowy von Zitzewitzów, leży w parku dworskim.

W 1784 roku Sycewice liczyły 25 dymów i miały szkołę; należały do parafii w Zębowie (Symbow) w synodzie darłowskim.

Sycewice leżały do 1945 roku w powiecie słupskim w rejencji koszalińskiej. Ich ludność była w całości ewangelicka i należała do parafii w Zębowie, po niemiecku Symbow, w okręgu kościelnym Słupsk-Miasto; kościołem parafialnym pozostawała tamtejsza świątynia, a we wsi działała ewangelicka kaplica. Wieś była starą własnością lenną rycerskiego rodu von Zitzewitz, poświadczoną w 1410 roku. Müller notuje, że prawo patronatu nad parafią w Zębowie przeszło na właścicieli Redęcina i Sycewic. Ostatnim niemieckim duchownym był pastor Oskar Klopsch.

Spis z 2 grudnia 1895 roku podaje osobno obwód dworski z 254 ewangelikami i gminę wiejską ze 177.

Wieś ewakuowano 7 marca 1945 roku. Hrabiego Wilhelma von Zitzewitz, wnuka fundatora majoratu, który objął majątek po śmierci ojca, Heinricha, w 1937 roku, wywieziono 19 marca 1945 roku do moskiewskiej Łubianki, gdzie ślad po nim zaginął; po wojnie ludność niemiecką wysiedlono.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Sycewice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 133–134; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 479–480 (hasło Symbow); Karl Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 1065–1068; Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie”, Informator Parafialny Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku nr 11/2025; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1023–1024.

Położenie: 54,4241° N, 16,8446° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (środek między dwiema częściami cmentarza wiejskiego z ewidencji NID (694578 i 694579), ok. 1,2 km na zach. od wsi)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Sycewice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
  4. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim", 2013, hasło Sycewice
  5. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1023–1024
  6. Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 479–480 (hasło Symbow)

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0587
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.