Dziedzictwo › Katalog › Sycewice
Cmentarz · powiat słupski
Sycewice — rodowy cmentarz ewangelicki von Zitzewitzów w parku pałacowym
niem. Zitzewitz
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Zitzewitz
- Miejscowość
- Sycewice, gm. Kobylnica
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Symbow (Zębowo); okręg kościelny Stolp-Stadt (Słupsk Miasto)
- Po 1945
- zdewastowany
- Dziś
- zdewastowany cmentarz poewangelicki

Cmentarzy było w Sycewicach trzy: dwa wiejskie, leżące na zachód od wsi, i jeden rodowy — tak wylicza je monografia cmentarzy powiatu słupskiego. Rodowy cmentarz von Zitzewitzów urządzono we wschodniej części parku przy pałacu, na planie kwadratu, z wejściem od strony zachodniej. Z dawnego wyposażenia zostały wyłącznie kamienne postumenty; monografia zastrzega, że formy tego cmentarza ani sposobu jego zagospodarowania nie da się dziś określić. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kobylnica na lata 2023–2026 podaje, że we wschodniej części parku, w odległości 50 m od drogi, znajdują się „pozostałości grobowców rodzinnych z resztkami nagrobków”.
Sycewice, po niemiecku Zitzewitz, leżały w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze, i były gniazdem rodu von Zitzewitz, który według monografii władał tymi ziemiami w XII wieku; w 1410 roku Sycewice wraz z Kusowem należały do Petera von Zitzewitz. Georg von Zitzewitz, urodzony w 1585 roku, był założycielem drugiej, cecenowskiej linii rodu; po jego śmierci majątek podzielono na dobra A i B, które pozostały w rękach rodu do 1945 roku.
W 1879 roku właściciel majątku Zitzewitz (882 hektary), von Zitzewitz, mieszkał w Cecenowie. Wilhelm von Zitzewitz ustanowił w 1901 roku majorat, w 1909 otrzymał tytuł hrabiowski i zmarł w 1925. W 1905 roku Sycewice z Gaciem tworzyły fideikomis Wilhelma von Zitzewitza z Cecenowa, a jego syn Heinrich prowadził majątek najpierw jako zarządca, w 1911 roku jako dzierżawca, a w 1928 roku jako właściciel. Monografia cmentarna datuje pałac na XIX wiek, a Pagel podaje, że pałac wzniósł i park założył syn Wilhelma, Heinrich, który objął majątek po śmierci ojca w 1925 roku i zmarł w 1937.
W źródłach nie znaleziono własnej parafii w Sycewicach; wieś należała do parafii w Zębowie, po niemiecku Symbow, w okręgu kościelnym Słupsk-Miasto. W 1784 roku Sycewice liczyły 25 dymów i miały szkołę, a zębowska parafia należała wtedy do synodu darłowskiego. Müller odnotowuje, że prawo patronatu nad zębowską parafią przeszło z Zębowa na właścicieli Redęcina i Sycewic. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął Sycewice w dwóch wierszach: w gminie wiejskiej zastał 177 ewangelików, w obwodzie dworskim 254, bez katolików.
W marcu 1945 roku majątek ewakuowano, a pałac spłonął, podpalony przez Armię Czerwoną; od czerwca 1945 roku gospodarowali tu osadnicy polscy.
Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Sycewice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku („Gemeindelexikon für die Provinz Pommern”), s. 176–177, poz. 160, i s. 186–187, poz. 340; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013, hasło Sycewice; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 479; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Zitzewitz; Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kobylnica na lata 2023–2026 (uchwała nr LXXIII/650/2023 z 30 listopada 2023 roku); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1023–1024; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 194–195; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 180; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 196; „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 179.
Pinezka wskazuje obiekt. (ewidencja NID (zabytek.pl), karta „cmentarz rodowy”, identyfikator 694582; ULDK: obręb Sycewice PGR, dz. 620/2)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Sycewice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim", 2013, hasło Sycewice
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Zitzewitz, s. 1066–1067
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1023–1024
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 194–195
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 180
- „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 196
- „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 179
- Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 479
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kobylnica na lata 2023–2026, uchwała nr LXXIII/650/2023 Rady Gminy Kobylnica z dnia 30 listopada 2023 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2023, poz. 6004, s. 23–25, 27, 44
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0586
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie
- Pewność ustaleń
- wysoka