Szczypkowice — cmentarz ewangelicki

Cmentarz w Szczypkowicach założono w lesie, na wschód od wsi; czytelny pozostał układ poszczególnych rzędów nagrobków. W lesie gospodarka leśna odebrała cmentarzowi pierwotny przebieg granic. Stoi na nim monumentalny pomnik ku czci poległych w pierwszej wojnie światowej, a wokół liczne kamienne ramy wyznaczające mogiły. Zachował się w całości kamienny pomnik nagrobny: niewysoki krzyż na smukłym, prostym postumencie, bez inskrypcji.

Zachował się też postument w kształcie pnia drzewa z zachowanym fragmentem tabliczki inskrypcyjnej, który pokazuje, w jaki sposób i w którym miejscu mocowano tabliczki na nagrobkach tej formy. Po 1945 roku we wsi wzniesiono katolicki kościół filialny, a dawny cmentarz pozostał w lesie.

Szczypkowice, po niemiecku Zipkow, a w zapisach dawniejszych Ceppekenitze i Zepkewitz, wzmiankowane w 1469 roku jako lenno rodu von Stojentin, należały przed 1945 rokiem do powiatu słupskiego w rejencji koszalińskiej, w obwodzie urzędowym Großendorf (Wielka Wieś). W 1779 roku Bernoulli opisał je jako wieś kaszubską — obok Główczyc, które nazwał głównym ośrodkiem Kaszubów; sam był w Szczypkowicach 29 czerwca 1777 roku na kaszubskim święcie. W tym samym 1779 roku Wobeser przedstawił tutejszą mowę kaszubską. Tetzner, przytaczając obu, zalicza mieszkańców wsi do Kabatków, czyli pomorskich Słowian z okolic Główczyc. W główczyckim kościele nabożeństwa po kaszubsku odprawiano do 1886 roku.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku w Szczypkowicach był nauczyciel, a wieś liczyła 29 ognisk (domostw).

W 1825 roku wśród mieszkańców wsi było czternastu katolików. W źródłach nie znaleziono ewangelickiego kościoła we wsi: należała do parafii ewangelickiej w Główczycach (Glowitz) w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto, która w 1940 roku skupiała 6228 wiernych z trzynastu miejscowości; Ernst Müller wymienia Szczypkowice w wykazie wsi tej parafii.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku notuje Szczypkowice w dwóch wierszach. Gmina wiejska Zipkow (strona 176, pozycja 158) liczyła 109 ewangelików, bez katolików. Obwód dworski Zipkow (strony 184–185, pozycja 338) obejmował 1177 hektarów i trzy osady, a mieszkało w nim 311 osób — 141 mężczyzn i 170 kobiet, wszyscy ewangelicy. Przy obu wierszach spis podaje urząd stanu cywilnego i obwód urzędowy w Wielkiej Wsi.

Karl-Heinz Pagel podaje, że 9 marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona, potem przyszli Polacy, a mieszkańców wysiedlono; kartoteka Heimatortskartei Pommern odnalazła później 159 dawnych mieszkańców w RFN i 119 w NRD. Straty: 19 poległych, 3 zmarłych cywilów i 27 zaginionych. Z nazwiska Pagel wymienia nauczyciela Artura Krügera.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 1022; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern — spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Szczypkowice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim, s. 88; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 89; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart, Teil II: Regierungsbezirk Köslin, Stettin 1912, s. 499; F. Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899, s. 8 i 29; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Zipkow.